Tóm tắt Công văn số 5811/TCHQ-GSQL về việc giải quyết vướng mắc liên quan đến Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

Công văn số 5811/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết thống nhất các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt là tính hợp lệ của Chứng nhận xuất xứ (C/O). Dưới đây là các nội dung hướng dẫn chi tiết và cốt lõi của văn bản:

1. Xử lý khác biệt về số hóa đơn thương mại trên C/O

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể đối với các trường hợp có sự khác biệt hoặc không thống nhất về số hóa đơn thương mại ghi trên C/O so với hóa đơn thực tế:

• Trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một bên thứ ba (không phải là nhà xuất khẩu trực tiếp), thông tin về bên thứ ba và số hóa đơn phải được thể hiện rõ ràng trên C/O theo đúng quy định của từng Hiệp định thương mại tự do (FTA) tương ứng.
• Đối với các lỗi khác biệt nhỏ do đánh máy hoặc định dạng số hóa đơn (như thiếu ký tự đặc biệt, dấu gạch chéo, dấu cách) nhưng không làm thay đổi bản chất của giao dịch và các thông tin khác trên C/O vẫn khớp với hồ sơ hải quan, cơ quan hải quan xem xét chấp nhận C/O.

2. Kiểm tra chữ ký và con dấu của cơ quan cấp C/O

Việc đối chiếu chữ ký và con dấu trên C/O được thực hiện nghiêm ngặt để đảm bảo tính pháp lý:

• Cơ quan hải quan thực hiện đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O với mẫu chữ ký, con dấu đã được nước xuất khẩu đăng ký và thông báo chính thức cho Bộ Công Thương hoặc Tổng cục Hải quan.
• Trong trường hợp mẫu chữ ký hoặc con dấu có sự khác biệt nhỏ hoặc chưa được cập nhật trên hệ thống nhưng thông tin xuất xứ rõ ràng, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh theo quy định thay vì bác bỏ trực tiếp C/O.

3. Nguyên tắc xử lý các khác biệt nhỏ (Minor Discrepancies)

Văn bản nhấn mạnh việc áp dụng nguyên tắc tạo thuận lợi thương mại đối với các lỗi không cơ bản:

• Các lỗi chính tả, lỗi dịch thuật hoặc sự khác biệt nhỏ về câu chữ giữa C/O và các chứng từ khác trong bộ hồ sơ hải quan (như Tờ khai hải quan, Vận đơn, Phiếu đóng gói) sẽ không làm mất đi hiệu lực của C/O, miễn là các khác biệt này không gây ra sự nghi ngờ hợp lý về xuất xứ thực tế của hàng hóa nhập khẩu.
• Mô tả hàng hóa trên C/O không nhất thiết phải trùng khớp hoàn toàn từng chữ với mô tả trên hóa đơn thương mại, nhưng phải đảm bảo đủ cơ sở để xác định hàng hóa nhập khẩu thực tế và hàng hóa khai báo trên C/O là một.

4. Quy trình xác minh xuất xứ hàng hóa

Đối với các trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa:

• Cục Hải quan các địa phương phải báo cáo và gửi hồ sơ về Tổng cục Hải quan để tiến hành gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu được thông quan theo mức thuế suất ưu đãi nhập khẩu thông thường (MFN) hoặc người khai hải quan phải nộp bảo lãnh thuế theo quy định của pháp luật. Sau khi có kết quả xác minh hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được hoàn trả số tiền thuế chênh lệch.

5. Trách nhiệm của cán bộ hải quan và doanh nghiệp

Văn bản đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các bên liên quan nhằm đảm bảo tính minh bạch:

• Đối với công chức hải quan: Phải thực hiện kiểm tra toàn diện, khách quan, không tự ý yêu cầu doanh nghiệp nộp thêm các chứng từ ngoài quy định pháp luật hoặc kéo dài thời gian thông quan bất hợp lý.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, trung thực các chứng từ giải trình, chứng minh nguồn gốc xuất xứ khi có yêu cầu từ cơ quan hải quan, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các thông tin đã khai báo.