Công văn số 5280/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc. Văn bản này tập trung vào việc đôn đốc, hướng dẫn và tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình xử lý nợ thuế, khoanh nợ, xóa nợ tiền phạt chậm nộp và tiền chậm nộp. Đây là bước đi quyết liệt nhằm chuẩn hóa dữ liệu nợ thuế và thực hiện hiệu quả các chính sách tài khóa của Nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Để đảm bảo công tác quản lý nợ thuế được thực hiện thống nhất, đúng quy định pháp luật, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Rà soát và phân loại nợ thuế: Các Cục Hải quan địa phương phải tiến hành rà soát toàn bộ các khoản nợ thuế đang theo dõi trên hệ thống. Thực hiện phân loại chính xác các nhóm nợ, đặc biệt tập trung vào nhóm nợ khó thu hồi, nợ của người nộp thuế đã giải thể, phá sản, hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh.
• Đẩy nhanh tiến độ lập hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ: Tập trung hoàn thiện hồ sơ đề nghị khoanh nợ, xóa nợ tiền chậm nộp, tiền phạt chậm nộp theo đúng đối tượng, điều kiện và trình tự quy định tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Tăng cường phối hợp liên ngành: Chủ động phối hợp với cơ quan thuế nội địa, cơ quan đăng ký kinh doanh và chính quyền địa phương để xác minh thông tin về tình trạng hoạt động của doanh nghiệp nợ thuế, đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của hồ sơ pháp lý.
• Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu: Thủ trưởng các đơn vị hải quan chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ và kết quả xử lý nợ thuế tại địa bàn quản lý, tránh tình trạng kéo dài thời gian xử lý hồ sơ không rõ lý do.

Văn bản hướng dẫn cụ thể về quy trình thực hiện nhằm tối ưu hóa thời gian và đảm bảo tính chặt chẽ về mặt pháp lý:

• Thu thập tài liệu minh chứng: Hồ sơ xử lý nợ phải có đầy đủ các tài liệu chứng minh người nộp thuế thuộc diện được xử lý nợ theo quy định (như quyết định tuyên bố phá sản, thông báo giải thể, hoặc biên bản xác minh thực địa của cơ quan chức năng).
• Thẩm định tại cấp cơ sở: Chi cục Hải quan nơi phát sinh nợ thuế thực hiện kiểm tra, đối chiếu dữ liệu trên hệ thống kế toán thuế tập trung trước khi báo cáo lên Cục Hải quan tỉnh, thành phố.
• Phê duyệt và báo cáo: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố ban hành quyết định xử lý nợ theo thẩm quyền hoặc tổng hợp hồ sơ trình Tổng cục Hải quan xem xét đối với các trường hợp vượt thẩm quyền giải quyết.

Việc triển khai nghiêm túc Công văn số 5280/TCHQ-KTTT mang lại nhiều giá trị thiết thực cho công tác quản lý nhà nước về hải quan:

• Làm sạch dữ liệu nợ thuế: Giúp loại bỏ các khoản nợ ảo, nợ không có khả năng thu hồi ra khỏi hệ thống theo dõi, phản ánh trung thực tình hình tài chính và hiệu quả quản lý thuế của ngành Hải quan.
• Tối ưu hóa nguồn lực quản lý: Giảm bớt gánh nặng hành chính cho cơ quan hải quan trong việc theo dõi, đôn đốc các khoản nợ không còn đối tượng thu hồi, từ đó tập trung nguồn lực vào các khoản nợ có khả năng thu hồi cao.
• Đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật: Việc xử lý nợ đúng đối tượng, đúng quy trình giúp ngăn ngừa tình trạng trục lợi chính sách, đồng thời hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thực sự rơi vào hoàn cảnh bất khả kháng.