Tóm tắt Công văn số 5175/TCHQ-KTTT về việc cưỡng chế thuế

Công văn số 5175/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm thống nhất việc thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, đặc biệt là biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố triển khai đồng bộ, đúng quy định pháp luật, hạn chế tối đa sai sót trong quá trình cưỡng chế nợ thuế.

1. Đối tượng và điều kiện áp dụng biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan

Công văn hướng dẫn chi tiết các trường hợp bị áp dụng biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu bao gồm:

• Người nộp thuế có tiền thuế nợ quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp thuế theo quy định của pháp luật.
• Người nộp thuế có tiền thuế nợ khi đã quá thời hạn chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế của cơ quan hải quan hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác.
• Người nộp thuế không chấp hành quyết định nộp dần tiền thuế nợ hoặc quyết định gia hạn nộp thuế đúng cam kết đã ký kết với cơ quan quản lý thuế.

2. Các trường hợp ngoại lệ chưa áp dụng dừng làm thủ tục hải quan

Để đảm bảo an sinh xã hội, an ninh quốc gia và hỗ trợ hoạt động sản xuất đặc thù của doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan hướng dẫn một số trường hợp ngoại lệ không áp dụng hoặc tạm thời chưa áp dụng biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan:

• Hàng hóa phục vụ trực tiếp cho mục đích quốc phòng, an ninh, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, hoặc các trường hợp cứu trợ khẩn cấp theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Hàng hóa là nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu mà doanh nghiệp có cam kết và được cơ quan hải quan xác định có khả năng duy trì sản xuất để nộp dần nợ thuế theo quy định.
• Các trường hợp đặc biệt khác được Bộ Tài chính hoặc Tổng cục Hải quan xem xét giải quyết cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo lộ trình thu hồi nợ thuế cho ngân sách nhà nước.

3. Quy trình thực hiện và phối hợp giữa các cơ quan hải quan

Công văn 5175/TCHQ-KTTT nhấn mạnh việc phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị hải quan trong quá trình tổ chức thực hiện cưỡng chế:

• Cập nhật thông tin trên hệ thống: Cơ quan hải quan nơi phát sinh nợ thuế có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin về quyết định cưỡng chế lên Hệ thống quản lý thuế tập trung (KTT559) và Hệ thống VNACCS/VCIS.
• Tra cứu và áp dụng cưỡng chế: Các Chi cục Hải quan nơi doanh nghiệp mở tờ khai có trách nhiệm tra cứu thông tin trên hệ thống trước khi thông quan hàng hóa. Nếu phát hiện doanh nghiệp đang bị áp dụng quyết định cưỡng chế, phải dừng ngay thủ tục hải quan theo đúng quy định.
• Giải tỏa cưỡng chế nhanh chóng: Ngay sau khi người nộp thuế đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế hoặc được cơ quan có thẩm quyền quyết định ngưng áp dụng biện pháp cưỡng chế, cơ quan hải quan ban hành quyết định cưỡng chế phải thực hiện giải tỏa trên hệ thống trong vòng 24 giờ làm việc để doanh nghiệp tiếp tục hoạt động xuất nhập khẩu.

4. Trách nhiệm của các đơn vị thuộc và trực thuộc Tổng cục Hải quan

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý nợ thuế và đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Cục Thuế xuất nhập khẩu có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện cưỡng chế thuế của các Cục Hải quan địa phương trên cả nước.
• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tăng cường rà soát các khoản nợ thuế, phân loại nợ chính xác để áp dụng biện pháp cưỡng chế phù hợp, tránh việc áp dụng sai đối tượng gây khiếu nại, khiếu kiện từ phía doanh nghiệp.
• Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế hiểu rõ các quy định về cưỡng chế thuế để tự giác chấp hành nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.