Tóm tắt Công văn số 5024/TCHQ-GSQL về việc giải quyết các vướng mắc liên quan đến Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

Công văn số 5024/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết thống nhất các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và đảm bảo tính đồng bộ trong áp dụng pháp luật hải quan.

1. Phạm vi áp dụng và mục tiêu hướng dẫn của Tổng cục Hải quan

Công văn tập trung vào việc xử lý các vướng mắc thực tế phát sinh khi kiểm tra tính hợp lệ của C/O trong khuôn khổ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Thống nhất quy trình kiểm tra chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa tại các chi cục hải quan địa phương trên toàn quốc.
• Hạn chế tối đa việc bác bỏ C/O đối với các lỗi nhỏ, lỗi hành chính không ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ của hàng hóa.
• Tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho hàng hóa nhập khẩu có ưu đãi thuế đặc biệt, đồng thời đảm bảo hiệu quả công tác chống gian lận xuất xứ.

2. Hướng dẫn xử lý các khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên C/O

Tổng cục Hải quan đưa ra các nguyên tắc cụ thể đối với việc chấp nhận C/O có những khác biệt nhỏ, không làm mất đi tính hợp lệ của chứng từ:

• Khác biệt về mặt hình thức: Các lỗi đánh máy, lỗi chính tả hoặc sự khác biệt nhỏ trong cách trình bày thông tin trên C/O (như viết tắt tên đơn vị, địa chỉ không ảnh hưởng đến việc xác định người xuất khẩu và người nhập khẩu) không bị coi là lý do để bác bỏ C/O.
• Khác biệt về trị giá và số lượng: Sự chênh lệch nhỏ về trọng lượng, số lượng giữa khai báo trên C/O và các chứng từ thương mại khác (như hóa đơn, vận đơn) do sai số đo lường hoặc hao hụt tự nhiên được xem xét chấp nhận nếu không thay đổi bản chất lô hàng.
• Thông tin về cảng xếp hàng và dỡ hàng: Trường hợp có sự thay đổi về tuyến đường vận chuyển hoặc cảng trung chuyển thực tế so với thông tin ghi trên C/O, nếu doanh nghiệp cung cấp đầy đủ chứng từ chứng minh hàng hóa được giữ nguyên trạng thì C/O vẫn được chấp nhận.

3. Kiểm tra tính xác thực của chữ ký, con dấu và C/O điện tử

Công tác đối chiếu thông tin chữ ký và con dấu của cơ quan có thẩm quyền cấp C/O được hướng dẫn chi tiết nhằm đảm bảo tính pháp lý:

• Đối chiếu cơ sở dữ liệu: Công chức hải quan thực hiện đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O với mẫu chữ ký, con dấu đã được Tổng cục Hải quan cập nhật trên hệ thống dữ liệu điện tử.
• Xử lý khi có nghi ngờ: Trong trường hợp chữ ký hoặc con dấu không khớp hoặc có nghi ngờ về tính xác thực, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh với nước xuất khẩu thay vì từ chối trực tiếp C/O ngay tại thời điểm làm thủ tục thông quan.
• Chấp nhận C/O điện tử: Khuyến khích và hướng dẫn việc kiểm tra, đối chiếu C/O điện tử thông qua các trang thông tin điện tử chính thức của nước thành viên xuất khẩu để đẩy nhanh tiến độ thông quan cho doanh nghiệp.

4. Trách nhiệm của cơ quan hải quan địa phương và doanh nghiệp

Để triển khai hiệu quả các nội dung hướng dẫn, Tổng cục Hải quan phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện đúng hướng dẫn, không tự ý yêu cầu thêm các chứng từ ngoài quy định gây khó khăn cho doanh nghiệp. Chủ động báo cáo các trường hợp vướng mắc vượt thẩm quyền về Tổng cục Hải quan để kịp thời giải quyết.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Có trách nhiệm khai báo trung thực, cung cấp đầy đủ chứng từ chứng minh xuất xứ và giải trình rõ ràng các điểm khác biệt (nếu có) khi được cơ quan hải quan yêu cầu trong quá trình kiểm tra hoặc xác minh xuất xứ.