Công văn số 4960/TCT-PCCS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp liên quan đến việc áp dụng chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các dự án đầu tư mở rộng. Nội dung công văn tập trung làm rõ các điều kiện, nguyên tắc và phương pháp xác định ưu đãi thuế nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho doanh nghiệp, đồng thời thống nhất quy trình quản lý thuế của cơ quan chức năng.

1. Điều kiện xác định dự án đầu tư mở rộng được hưởng ưu đãi thuế TNDN

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, để một dự án đầu tư được phân loại là đầu tư mở rộng và đủ điều kiện hưởng các chính sách ưu đãi thuế TNDN, doanh nghiệp đang hoạt động phải thực hiện đầu tư phát triển dự án hiện có nhằm mở rộng quy mô, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ sản xuất. Dự án phải đáp ứng một trong các tiêu chí định lượng cốt lõi sau đây:

• Tiêu chí về nguyên giá tài sản cố định: Nguyên giá tài sản cố định tăng thêm khi dự án đầu tư hoàn thành, đi vào hoạt động phải đạt mức tối thiểu theo quy định của Luật thuế TNDN hiện hành tại thời điểm thực hiện đầu tư.
• Tiêu chí về tỷ trọng tài sản: Tỷ trọng nguyên giá tài sản cố định tăng thêm phải đạt tỷ lệ phần trăm tối thiểu so với tổng giá trị tài sản cố định của doanh nghiệp trước khi thực hiện đầu tư mở rộng.
• Tiêu chí về công suất thiết kế: Công suất thiết kế sau khi hoàn thành đầu tư mở rộng phải tăng thêm tối thiểu so với công suất thiết kế hoạt động trước khi đầu tư.

2. Nguyên tắc áp dụng phương thức ưu đãi thuế TNDN

Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về đầu tư mở rộng, doanh nghiệp được quyền chủ động lựa chọn một trong hai phương thức áp dụng ưu đãi thuế TNDN phù hợp nhất với tình hình tài chính và kế hoạch phát triển của đơn vị:

• Phương thức 1 (Gộp ưu đãi): Doanh nghiệp lựa chọn hưởng ưu đãi thuế TNDN theo dự án đang hoạt động cho thời gian còn lại. Phương thức này chỉ áp dụng nếu dự án đang hoạt động của doanh nghiệp vẫn đang trong thời gian được hưởng ưu đãi thuế TNDN.
• Phương thức 2 (Tách riêng ưu đãi): Doanh nghiệp áp dụng thời gian miễn thuế, giảm thuế riêng đối với phần thu nhập tăng thêm do hoạt động đầu tư mở rộng mang lại. Thời hạn miễn, giảm thuế đối với phần thu nhập tăng thêm này được xác định bằng với thời gian miễn, giảm thuế áp dụng cho dự án đầu tư mới trên cùng địa bàn hoặc cùng lĩnh vực ưu đãi thuế TNDN.

3. Phương pháp xác định và phân bổ thu nhập từ hoạt động đầu tư mở rộng

Để đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong việc tính thuế, Tổng cục Thuế hướng dẫn cụ thể về nguyên tắc hạch toán và phân bổ thu nhập như sau:

• Hạch toán riêng biệt: Doanh nghiệp có nghĩa vụ hạch toán riêng biệt doanh thu, chi phí và thu nhập chịu thuế phát sinh từ hoạt động đầu tư mở rộng.
• Phương pháp phân bổ tỷ lệ: Trong trường hợp doanh nghiệp không thể hạch toán riêng được phần thu nhập tăng thêm từ hoạt động đầu tư mở rộng, thu nhập tính ưu đãi thuế sẽ được xác định theo tỷ lệ giữa nguyên giá tài sản cố định đầu tư mới đưa vào sử dụng cho sản xuất kinh doanh trên tổng nguyên giá tài sản cố định thực tế dùng cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

4. Khuyến nghị và lưu ý đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến các mốc thời gian chuyển tiếp của Luật thuế TNDN qua các thời kỳ để áp dụng đúng chính sách ưu đãi tương ứng với thời điểm cấp phép hoặc thực hiện dự án đầu tư mở rộng. Việc xác định sai điều kiện hoặc áp dụng sai phương pháp phân bổ thu nhập có thể dẫn đến rủi ro bị cơ quan thuế truy thu thuế, tính tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính về thuế khi thực hiện thanh tra, kiểm tra.