1. Mục đích và phạm vi áp dụng của Công văn số 43/BXD-KTTC

Công văn số 43/BXD-KTTC do Bộ Xây dựng ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế liên quan đến việc xác định, điều chỉnh và thanh toán chi phí tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình. Văn bản này hướng dẫn chi tiết các nguyên tắc điều chỉnh hợp đồng tư vấn khi dự án có sự thay đổi về tiến độ hoặc phát sinh khối lượng công việc, làm cơ sở pháp lý để chủ đầu tư và nhà thầu tư vấn giám sát thực hiện thương thảo, ký kết phụ lục hợp đồng.

2. Nguyên tắc xác định chi phí tư vấn giám sát bổ sung

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc bổ sung chi phí tư vấn giám sát phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Trường hợp kéo dài thời gian thi công: Nếu thời gian thi công xây dựng công trình bị kéo dài so với tiến độ trong hợp đồng đã ký kết do các nguyên nhân khách quan (như chậm bàn giao mặt bằng, thay đổi thiết kế từ phía chủ đầu tư, ảnh hưởng của thiên tai) và không do lỗi của nhà thầu tư vấn giám sát, thì nhà thầu tư vấn giám sát được bù đắp các khoản chi phí phát sinh thực tế do việc kéo dài thời gian này gây ra.
• Trường hợp bổ sung khối lượng công việc: Khi dự án phát sinh các hạng mục công trình mới hoặc tăng quy mô xây dựng dẫn đến tăng khối lượng công việc giám sát, chi phí tư vấn giám sát cho phần khối lượng bổ sung này sẽ được tính toán bổ sung tương ứng.
• Căn cứ vào hình thức hợp đồng: Việc điều chỉnh chi phí phải dựa trên hình thức hợp đồng đã ký kết (hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định, hoặc hợp đồng theo thời gian) để áp dụng phương pháp điều chỉnh phù hợp theo quy định của pháp luật về hợp đồng xây dựng tại thời điểm áp dụng.

3. Phương pháp tính toán chi phí tư vấn giám sát phát sinh

Bộ Xây dựng hướng dẫn các phương pháp cụ thể để xác định giá trị chi phí bổ sung bao gồm:

• Phương pháp tính theo thời gian thực tế (Man-month): Xác định dựa trên số lượng nhân sự tư vấn giám sát thực tế cần thiết bố trí tại công trường trong khoảng thời gian kéo dài, mức lương của chuyên gia, các chi phí quản lý, chi phí khác và lợi nhuận định mức. Phương pháp này thường được ưu tiên áp dụng cho trường hợp kéo dài tiến độ thi công.
• Phương pháp tính theo tỷ lệ phần trăm (%): Áp dụng định mức tỷ lệ phần trăm do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành nhân với giá trị dự toán xây dựng của phần khối lượng công trình bổ sung. Phương pháp này phù hợp khi phát sinh thêm hạng mục, công trình mới trong dự án.
• Lập dự toán bổ sung: Đối với các công việc giám sát đặc thù hoặc không thể áp dụng hai phương pháp trên, chủ đầu tư và tư vấn giám sát phối hợp lập dự toán chi phí bổ sung chi tiết để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

4. Thẩm quyền và thủ tục phê duyệt chi phí bổ sung

Quy trình thực hiện và thẩm quyền quyết định chi phí tư vấn giám sát bổ sung được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính minh bạch:

• Trách nhiệm của Chủ đầu tư: Chủ đầu tư có trách nhiệm xem xét, kiểm tra hồ sơ đề xuất của nhà thầu tư vấn giám sát, tiến hành thương thảo, thống nhất và ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung.
• Nguồn vốn chi trả: Chi phí tư vấn giám sát bổ sung được sử dụng từ nguồn chi phí dự phòng của dự án hoặc từ việc tiết kiệm các khoản chi phí khác trong tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.
• Trường hợp vượt tổng mức đầu tư: Nếu việc bổ sung chi phí tư vấn giám sát dẫn đến tổng mức đầu tư của dự án vượt quá mức đã được phê duyệt, chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư để xem xét, quyết định điều chỉnh dự án theo quy định hiện hành trước khi thực hiện thanh toán.

5. Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn số 43/BXD-KTTC đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ khó khăn tài chính cho các nhà thầu tư vấn giám sát, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia hợp đồng xây dựng. Đồng thời, văn bản này giúp tăng cường tính minh bạch, ngăn ngừa thất thoát lãng phí ngân sách nhà nước và nâng cao chất lượng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam.