Tóm tắt Công văn số 4002/TCHQ-GSQL về việc giải trình nộp chậm C/O

Công văn số 4002/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện các quy định liên quan đến việc giải trình và nộp muộn Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục hải quan và áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

1. Quy định về việc khai báo nộp chậm C/O trên tờ khai hải quan

Để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với hàng hóa nhập khẩu, người khai hải quan phải thực hiện việc khai báo nộp chậm C/O theo đúng quy định pháp luật:

• Người khai hải quan phải chủ động khai báo việc nộp chậm C/O ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan nhập khẩu. Việc khai báo này phải được thực hiện trên hệ thống thông suốt hoặc ghi rõ trên tờ khai giấy nếu áp dụng phương thức thủ công.
• Thông tin khai báo phải thể hiện rõ cam kết về thời hạn nộp bổ sung C/O theo đúng quy định của các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên hoặc theo quy định của Bộ Tài chính.
• Trường hợp không khai báo nộp chậm tại thời điểm đăng ký tờ khai, doanh nghiệp có thể bị từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt khi nộp bổ sung C/O sau này.

2. Thủ tục giải trình và xem xét chấp nhận C/O nộp muộn

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về việc tiếp nhận và xử lý các văn bản giải trình từ phía doanh nghiệp đối với các trường hợp nộp chậm C/O:

• Doanh nghiệp phải có văn bản giải trình rõ ràng, nêu cụ thể lý do khách quan dẫn đến việc chậm trễ (ví dụ: do đối tác nước ngoài cấp chậm, do ảnh hưởng của dịch bệnh, thiên tai, hoặc các sự cố vận chuyển không mong muốn).
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu lý do giải trình của doanh nghiệp với các chứng từ thực tế đi kèm như vận đơn, hóa đơn thương mại và hợp đồng mua bán để xác định tính trung thực và hợp lý.
• Nếu lý do giải trình phù hợp và C/O bổ sung vẫn còn trong thời hạn hiệu lực (thông thường là 12 tháng kể từ ngày cấp), cơ quan hải quan sẽ xem xét chấp nhận chứng từ này để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế.

3. Xử lý thuế và thủ tục hoàn thuế khi nộp bổ sung C/O

Việc xử lý nghĩa vụ thuế đối với các lô hàng nộp chậm C/O được thực hiện theo nguyên tắc bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp nhưng vẫn quản lý chặt chẽ thất thu thuế:

• Tại thời điểm thông quan chưa có C/O, doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc mức thuế suất ưu đãi không đặc biệt.
• Sau khi nộp bổ sung C/O hợp lệ trong thời hạn quy định và được cơ quan hải quan chấp nhận, doanh nghiệp sẽ được xử lý hoàn trả số tiền thuế chênh lệch đã nộp thừa theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai có trách nhiệm hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thủ tục hoàn thuế, quyết toán thuế nhanh chóng, tránh gây phiền hà, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ.

4. Trách nhiệm thực hiện của cơ quan hải quan địa phương

Để đảm bảo tính thống nhất trong toàn ngành, Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố quán triệt các nội dung sau:

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra chặt chẽ nhưng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc nộp bổ sung C/O và giải trình nộp chậm.
• Không tự ý đặt ra các yêu cầu, thủ tục rườm rà ngoài quy định của Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan đối với việc giải trình nộp chậm C/O.
• Tăng cường công tác hậu kiểm đối với các lô hàng được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt dựa trên C/O nộp muộn nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi gian lận xuất xứ.