Công văn số 3858/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là một văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng và xác minh Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này hướng tới việc thống nhất thực hiện quy trình hải quan tại các cục hải quan địa phương, giảm thiểu rào cản thương mại phi thuế quan và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong bối cảnh thực thi các Hiệp định thương mại tự do (FTA).

- Quy định về việc chấp nhận các khác biệt nhỏ trên C/O

• Cơ quan hải quan các cấp không được từ chối bác bỏ C/O chỉ vì những khác biệt nhỏ mang tính hình thức hoặc lỗi hành chính không làm ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa.
• Các lỗi khác biệt nhỏ được chấp nhận bao gồm: lỗi đánh máy, lỗi chính tả, sự khác biệt về đơn vị đo lường (như trọng lượng tịnh, trọng lượng cả bì), hoặc sự khác biệt nhỏ về mã số HS (phân loại áp mã thuế) giữa C/O và tờ khai hải quan nhưng không làm thay đổi bản chất xuất xứ của hàng hóa.
• Trường hợp có sự khác biệt về mã HS ở cấp độ 6 số trở lên, cơ quan hải quan cần kiểm tra tính phù hợp của tiêu chí xuất xứ ghi trên C/O để quyết định việc chấp nhận hoặc tiến hành xác minh theo quy định.

- Hướng dẫn xử lý vướng mắc đối với C/O Mẫu E (Form E)

• Hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành: Tổng cục Hải quan hướng dẫn rõ trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (không phải là thành viên của ACFTA) hoặc bởi một nhà xuất khẩu đại diện. C/O Form E phải thể hiện rõ thông tin của bên thứ ba tại Ô số 7 và tích chọn vào Ô "Third Party Invoicing" tại Ô số 13.
• Trị giá FOB trên C/O: Việc khai báo trị giá FOB trên C/O Form E chỉ bắt buộc đối với hàng hóa áp dụng tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực (RVC). Đối với các tiêu chí xuất xứ khác, việc không khai báo trị giá FOB không phải là lý do để bác bỏ C/O.
• Thông tin mặt sau C/O (Overleaf Notes): Chấp nhận các C/O Form E có phần hướng dẫn ở mặt sau được in bằng tiếng Anh theo đúng mẫu quy định của Hiệp định ACFTA, ngay cả khi có sự thay đổi nhỏ về định dạng in ấn của cơ quan cấp.

- Hướng dẫn xử lý vướng mắc đối với C/O Mẫu D (Form D)

• Chữ ký và con dấu điện tử: Tổng cục Hải quan chấp nhận C/O Form D sử dụng chữ ký và con dấu điện tử được cấp thông qua Cơ chế một cửa ASEAN (ASW) hoặc các hình thức điện tử hợp pháp khác theo thỏa thuận giữa các nước thành viên ASEAN.
• C/O giáp lưng (Back-to-Back C/O): Hướng dẫn kiểm tra tính liên kết của hàng hóa trong trường hợp hàng hóa được vận chuyển qua một nước trung gian trong ASEAN trước khi nhập khẩu vào Việt Nam. C/O giáp lưng phải thể hiện đầy đủ thông tin của C/O gốc và được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của nước trung gian.

- Quy định về thời hạn nộp C/O và thủ tục xác minh xuất xứ

• Thời điểm nộp C/O: Người khai hải quan phải nộp C/O tại thời điểm làm thủ tục hải quan để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt. Trường hợp chưa có C/O tại thời điểm đăng ký tờ khai, người khai hải quan phải khai báo nợ C/O trên tờ khai hải quan và nộp bổ sung trong thời hạn quy định của pháp luật.
• Thủ tục xác minh (Verification): Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ tiến hành gửi công văn xác minh tới cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc thuế suất ưu đãi không đặc biệt, và sẽ được hoàn thuế nếu kết quả xác minh xác nhận C/O hợp lệ.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn số 3858/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục hành chính hải quan, giúp giảm thiểu thời gian thông quan hàng hóa và chi phí cho doanh nghiệp. Đồng thời, văn bản này cũng tăng cường tính minh bạch và nhất quán trong việc áp dụng các cam kết quốc tế về xuất xứ hàng hóa của Việt Nam.