Công văn số 3762/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến công tác quản lý, kiểm tra và xác định giá tính thuế nhập khẩu đối với hàng hóa hải quan. Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các cơ quan hải quan địa phương trong việc thống nhất áp dụng các quy định pháp luật về trị giá hải quan, hạn chế gian lận thương mại và thất thu ngân sách nhà nước.

Mục tiêu và phạm vi áp dụng của văn bản

• Thống nhất nghiệp vụ: Hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện đồng bộ quy trình kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu, tránh tình trạng áp dụng không đồng nhất giữa các địa phương.
• Chống thất thu thuế: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn hoặc có dấu hiệu khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế.
• Tạo môi trường bình đẳng: Đảm bảo tính minh bạch, công bằng cho các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Các nguyên tắc cốt lõi trong xác định giá tính thuế nhập khẩu

Văn bản nhấn mạnh việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể:

• Ưu tiên áp dụng trị giá giao dịch: Trị giá tính thuế trước hết phải được xác định bằng trị giá giao dịch, tức là giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu sau khi đã được điều chỉnh theo các khoản điều chỉnh cộng hoặc điều chỉnh trừ.
• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá: Trường hợp không xác định được theo trị giá giao dịch, cơ quan hải quan và người khai hải quan phải áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá thay thế (bao gồm: trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, trị giá khấu trừ, trị giá tính toán, và phương pháp suy luận).
• Tính khách quan và tài liệu chứng minh: Việc xác định giá tính thuế phải dựa trên các chứng từ, tài liệu khách quan, có sẵn và có thể định lượng được, không được dựa trên các nguồn thông tin không chính thức hoặc không có cơ sở pháp lý.

Quy trình kiểm tra và xử lý nghi vấn về trị giá hải quan

• Kiểm tra trong thông quan: Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết khai báo của doanh nghiệp, đối chiếu mức giá khai báo với cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để phát hiện các trường hợp lệch mức giá tham chiếu hoặc có dấu hiệu nghi vấn.
• Xử lý nghi vấn và tham vấn: Đối với các lô hàng có mức giá khai báo thấp bất thường, cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp thêm tài liệu chứng minh hoặc tổ chức tham vấn để làm rõ trị giá giao dịch thực tế.
• Ấn định trị giá tính thuế: Trong trường hợp doanh nghiệp không giải trình được, không cung cấp đủ tài liệu hợp pháp hoặc cơ quan hải quan có đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định trị giá tính thuế theo đúng quy định.

Trách nhiệm thực hiện của các cơ quan hải quan địa phương

• Nâng cao năng lực kiểm tra: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc nâng cao năng lực chuyên môn của công chức làm công tác trị giá, đảm bảo việc kiểm tra giá tính thuế được thực hiện chính xác, khách quan.
• Cập nhật cơ sở dữ liệu: Thường xuyên thu thập, cập nhật thông tin về giá các mặt hàng nhập khẩu vào hệ thống dữ liệu chung của ngành Hải quan để phục vụ công tác quản lý rủi ro.
• Báo cáo vướng mắc phát sinh: Kịp thời tổng hợp các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện xác định giá tính thuế để báo cáo về Tổng cục Hải quan xem xét, giải quyết.