Tóm tắt Công văn số 3746/TCHQ-GSQL hướng dẫn thủ tục hải quan đối với hoạt động thuê doanh nghiệp chế xuất gia công

Công văn số 3746/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết và thống nhất thực hiện thủ tục hải quan đối với trường hợp doanh nghiệp nội địa thuê doanh nghiệp chế xuất (DNCX) để gia công hàng hóa. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật tại các cục hải quan địa phương.

Thủ tục hải quan đối với doanh nghiệp nội địa (bên thuê gia công)

Theo hướng dẫn của Tổng cục Hải quan, doanh nghiệp nội địa khi thực hiện hoạt động thuê DNCX gia công hàng hóa phải tuân thủ các quy định sau:

• Thực hiện thủ tục hải quan: Doanh nghiệp nội địa phải làm thủ tục hải quan theo quy định đối với trường hợp đặt gia công hàng hóa ở nước ngoài quy định tại Mục 1 và Mục 3 Chương III Thông tư số 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).
• Mã loại hình khai báo: Khi xuất khẩu nguyên liệu, vật tư để giao cho DNCX gia công, doanh nghiệp nội địa sử dụng mã loại hình phù hợp (thông thường là mã E82 - Xuất nguyên liệu, vật tư đi gia công ở nước ngoài). Khi nhập khẩu sản phẩm đặt gia công nhận lại, doanh nghiệp nội địa sử dụng mã loại hình nhập khẩu tương ứng (thông thường là mã E41 - Nhập sản phẩm thuê gia công ở nước ngoài).
• Nghĩa vụ thuế: Doanh nghiệp nội địa có trách nhiệm kê khai và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thuế (thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng) đối với sản phẩm nhận lại sau gia công theo đúng quy định của pháp luật về thuế hiện hành.

Quy định về thủ tục hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất (bên nhận gia công)

Công văn hướng dẫn rõ hai phương án lựa chọn cho DNCX khi nhận gia công hàng hóa cho doanh nghiệp nội địa:

• Trường hợp DNCX không làm thủ tục hải quan: Theo quy định tại khoản 2 Điều 76 Thông tư số 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 52 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC), DNCX được lựa chọn không làm thủ tục hải quan khi nhận nguyên liệu, vật tư từ doanh nghiệp nội địa để gia công và khi trả lại sản phẩm gia công cho doanh nghiệp nội địa. Trong trường hợp này, DNCX phải thực hiện lưu trữ chứng từ, sổ sách kế toán, theo dõi chi tiết lượng hàng hóa đưa vào, đưa ra theo quy định của Bộ Tài chính về chế độ kế toán, kiểm toán và báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư với cơ quan hải quan.
• Trường hợp DNCX lựa chọn làm thủ tục hải quan: Nếu DNCX quyết định thực hiện thủ tục hải quan, DNCX phải mở tờ khai hải quan theo loại hình gia công cho thương nhân nước ngoài. Cụ thể, sử dụng mã loại hình E11 (Nhập nguyên liệu, vật tư của bên đặt gia công) khi nhận nguyên liệu và mã loại hình E52 (Xuất sản phẩm gia công cho thương nhân nước ngoài) khi xuất trả sản phẩm cho doanh nghiệp nội địa.

Quản lý phế liệu, phế phẩm phát sinh từ quá trình gia công

Đối với lượng phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình gia công hàng hóa của DNCX cho doanh nghiệp nội địa, Tổng cục Hải quan hướng dẫn xử lý như sau:

• Tiêu hủy phế liệu, phế phẩm: Trường hợp tiêu hủy phế liệu, phế phẩm phát sinh từ hoạt động gia công, DNCX phải thực hiện thủ tục tiêu hủy dưới sự giám sát của cơ quan hải quan theo đúng quy định pháp luật về bảo vệ môi trường và quy định hải quan hiện hành.
• Bán phế liệu, phế phẩm vào nội địa: Nếu doanh nghiệp nội địa muốn bán hoặc thanh lý phế liệu, phế phẩm phát sinh từ hợp đồng gia công vào thị trường nội địa, phải thực hiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng và kê khai, nộp các loại thuế liên quan theo quy định.

Trách nhiệm của cơ quan hải quan các cấp trong việc tổ chức thực hiện

Để đảm bảo việc thực thi công văn được nhất quán và đúng pháp luật, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Có trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn các Chi cục Hải quan trực thuộc và các doanh nghiệp trên địa bàn quản lý thực hiện đúng theo nội dung hướng dẫn tại Công văn này.
• Tăng cường kiểm tra, giám sát: Cơ quan hải quan nơi quản lý doanh nghiệp cần tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan, kiểm tra tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư và báo cáo quyết toán của DNCX để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp lợi dụng chính sách để gian lận thương mại hoặc trốn thuế.