Giới thiệu chung về Công văn số 3483/TCHQ-KTTT

Công văn số 3483/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là một văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh, thống nhất và nâng cao hiệu quả công tác quản lý trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá hải quan, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế vào ngân sách nhà nước và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu.

1. Nguyên tắc kiểm tra trị giá khai báo của người khai hải quan

Công văn nhấn mạnh việc kiểm tra trị giá khai báo phải được thực hiện nghiêm túc ngay trong khâu thông quan và sau thông quan nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp khai sai, khai thiếu trị giá. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Kiểm tra tính đầy đủ và chính xác của hồ sơ: Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan, đối chiếu thông tin khai báo trên tờ khai với các chứng từ đi kèm như hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng từ vận tải, chứng từ bảo hiểm và các tài liệu kỹ thuật liên quan đến lô hàng.
• Sử dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu trị giá: Công chức hải quan phải khai thác triệt để hệ thống thông tin dữ liệu trị giá hải quan để so sánh, đối chiếu mức giá khai báo của mặt hàng nhập khẩu với các mặt hàng giống hệt hoặc tương tự đã được thông quan trước đó.
• Phát hiện và xử lý nghi vấn: Trường hợp mức giá khai báo thấp hơn mức giá tại cơ sở dữ liệu hoặc có dấu hiệu nghi ngờ về tính trung thực của các chứng từ giao dịch, cơ quan hải quan phải thực hiện các bước nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình.

2. Quy trình tổ chức tham vấn và xử lý kết quả tham vấn

Công tác tham vấn là khâu then chốt để làm rõ các nghi vấn về trị giá khai báo giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp. Công văn đưa ra các chỉ đạo cụ thể:

• Chuẩn bị trước khi tham vấn: Cơ quan hải quan cần thu thập đầy đủ thông tin về doanh nghiệp, lịch sử chấp hành pháp luật hải quan, và các thông tin thị trường liên quan đến mặt hàng cần tham vấn để chủ động trong quá trình đối thoại trực tiếp.
• Thực hiện tham vấn khách quan: Quá trình tham vấn phải được ghi nhận bằng biên bản rõ ràng, thể hiện đầy đủ ý kiến giải trình của doanh nghiệp và các lập luận phản bác của cơ quan hải quan dựa trên các chứng cứ khách quan và quy định pháp luật.
• Cơ sở bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan hải quan chỉ được phép bác bỏ trị giá khai báo khi có đủ cơ sở chứng minh người khai hải quan kê khai không trung thực, không đầy đủ các khoản điều chỉnh, hoặc không giải trình được sự bất hợp lý của mức giá khai báo so với thực tế giao dịch trên thị trường.

3. Phương pháp xác định trị giá tính thuế khi bác bỏ trị giá khai báo

Khi trị giá khai báo bị bác bỏ, việc xác định trị giá tính thuế mới phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự các phương pháp xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật hiện hành:

• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá: Phải áp dụng tuần tự từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa giống hệt, hàng hóa tương tự, phương pháp trị giá khấu trừ, phương pháp trị giá tính toán, cho đến phương pháp suy luận. Cơ quan hải quan không được tự ý nhảy cóc phương pháp nếu chưa chứng minh được phương pháp trước đó không thể áp dụng.
• Sử dụng nguồn thông tin tin cậy: Việc xác định trị giá theo các phương pháp thay thế phải dựa trên các nguồn thông tin khách quan, có sẵn, có thể kiểm chứng được tại thời điểm xác định trị giá và phải được giải trình rõ ràng trong quyết định ấn định thuế.

4. Trách nhiệm tổ chức thực hiện của Cục Hải quan các địa phương

Để đảm bảo hiệu lực thi hành và tính thống nhất trên toàn quốc, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị địa phương thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ sau:

• Tăng cường chỉ đạo và giám sát: Lãnh đạo các Cục Hải quan địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra tiến độ và chất lượng công tác kiểm tra trị giá tại các Chi cục trực thuộc, tránh tình trạng bỏ sót các lô hàng có rủi ro cao về thuế hoặc gây phiền hà kéo dài cho doanh nghiệp.
• Cập nhật dữ liệu kịp thời: Ngay sau khi xác định lại trị giá tính thuế hoặc kết thúc tham vấn, các đơn vị phải cập nhật ngay kết quả vào hệ thống dữ liệu chung của ngành hải quan để đảm bảo tính đồng bộ và chia sẻ thông tin hiệu quả.
• Báo cáo vướng mắc phát sinh: Đối với các trường hợp phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền hoặc các mặt hàng mới chưa có trong danh mục quản lý rủi ro, các đơn vị phải kịp thời tổng hợp và báo cáo về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết kịp thời.