Giới thiệu chung về Công văn số 3090/TCHQ-KTTT

Công văn số 3090/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn thống nhất thủ tục hoàn thuế, xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

- Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh

• Cơ quan hải quan các cấp, bao gồm Cục Hải quan các tỉnh, thành phố và các Chi cục Hải quan trực thuộc, chịu trách nhiệm tiếp nhận, kiểm tra và giải quyết hồ sơ hoàn thuế cho người nộp thuế.
• Các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu phát sinh số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa thuộc đối tượng được hoàn trả theo quy định của pháp luật về thuế và quản lý thuế.

- Hướng dẫn chi tiết về hồ sơ và thủ tục hoàn thuế

• Thành phần hồ sơ hoàn thuế: Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ các chứng từ theo quy định, bao gồm văn bản yêu cầu hoàn thuế hoặc xử lý tiền thuế nộp thừa (theo mẫu quy định), chứng từ nộp thuế, tờ khai hải quan và các tài liệu chứng minh liên quan đến hàng hóa thực tế xuất khẩu, nhập khẩu cần hoàn thuế.
• Hình thức nộp hồ sơ: Khuyến khích doanh nghiệp thực hiện nộp hồ sơ hoàn thuế thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của ngành Hải quan để rút ngắn thời gian xử lý. Trường hợp chưa thực hiện được trên hệ thống điện tử, doanh nghiệp nộp hồ sơ giấy trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu chính đến cơ quan hải quan nơi phát sinh số thuế nộp thừa.
• Tiếp nhận và phân loại hồ sơ: Cơ quan hải quan thực hiện phân loại hồ sơ hoàn thuế thành hai nhóm rõ rệt: "Hoàn thuế trước, kiểm tra sau" và "Kiểm tra trước, hoàn thuế sau" theo đúng tiêu chí đánh giá rủi ro và quy định của Luật Quản lý thuế.

- Nguyên tắc xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa

• Bù trừ nghĩa vụ thuế: Số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa được ưu tiên bù trừ tự động hoặc theo đề nghị của người nộp thuế với các khoản nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn nợ của chính người nộp thuế đó tại cơ quan hải quan.
• Hoàn trả trực tiếp: Sau khi đã thực hiện bù trừ theo quy định mà vẫn còn số tiền nộp thừa, hoặc người nộp thuế không có khoản nợ thuế nào khác, cơ quan hải quan sẽ ban hành quyết định hoàn trả tiền thuế cho doanh nghiệp thông qua tài khoản ngân hàng đã đăng ký.
• Thời hạn giải quyết: Quy định rõ ràng về thời hạn xử lý đối với từng loại hồ sơ. Đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, thời hạn giải quyết không quá 06 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước, thời hạn giải quyết không quá 40 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ.

- Trách nhiệm của Cơ quan Hải quan trong công tác hoàn thuế

• Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ: Công chức hải quan được giao nhiệm vụ phải kiểm tra đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên hệ thống dữ liệu với hồ sơ giấy do doanh nghiệp cung cấp, đảm bảo tính chính xác của số tiền đề nghị hoàn và tính hợp pháp của các chứng từ đi kèm.
• Phối hợp liên ngành: Trong trường hợp cần thiết, cơ quan hải quan chủ động phối hợp với cơ quan thuế nội địa hoặc các cơ quan chức năng khác để xác minh nguồn gốc hàng hóa, giao dịch thanh toán qua ngân hàng nhằm ngăn chặn hành vi gian lận, trục lợi tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước.
• Thanh tra, kiểm tra sau hoàn thuế: Tăng cường công tác hậu kiểm đối với các hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước nhằm phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp khai báo không trung thực để chiếm đoạt tiền thuế của Nhà nước.

- Khuyến nghị và lưu ý đối với doanh nghiệp

• Doanh nghiệp cần chủ động rà soát số liệu, tờ khai hải quan và chứng từ nộp tiền để phát hiện sớm các khoản nộp thừa, tránh để quá thời hạn được quyền yêu cầu hoàn thuế theo quy định của pháp luật.
• Đảm bảo tính trung thực, chính xác của các tài liệu cung cấp trong hồ sơ hoàn thuế. Mọi hành vi giả mạo hồ sơ để trục lợi tiền hoàn thuế sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hành chính hoặc hình sự.
• Thường xuyên theo dõi trạng thái xử lý hồ sơ trên Hệ thống thông tin điện tử của Hải quan để kịp thời bổ sung, giải trình thông tin khi có yêu cầu từ phía cơ quan quản lý.