Giới thiệu chung về Công văn số 1861/TCHQ-KTTT

Công văn số 1861/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả công tác cưỡng chế nợ thuế. Trong bối cảnh tình hình nợ đọng thuế xuất nhập khẩu có xu hướng phức tạp, văn bản này đóng vai trò là kim chỉ nam giúp các cơ quan hải quan địa phương thống nhất quy trình, áp dụng quyết liệt và đúng pháp luật các biện pháp cưỡng chế hành chính để thu hồi ngân sách cho Nhà nước.

Các biện pháp cưỡng chế thuế cốt lõi được hướng dẫn thực hiện

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc tập trung rà soát, phân loại nợ và áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp cưỡng chế theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể bao gồm:

• Trích tiền từ tài khoản và phong tỏa tài khoản: Đây là biện pháp cưỡng chế đầu tiên và được áp dụng rộng rãi nhất. Cơ quan Hải quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng và Kho bạc Nhà nước để yêu cầu trích tiền từ tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế nộp vào ngân sách. Trường hợp cần thiết, tiến hành phong tỏa tài khoản để ngăn chặn hành vi tẩu tán tài sản.
• Khấu trừ một phần thu nhập: Áp dụng đối với cá nhân bị cưỡng chế đang làm việc tại các cơ quan, tổ chức và có nguồn thu nhập ổn định từ tiền lương, tiền công hoặc các khoản thu nhập hợp pháp khác.
• Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu: Đây là biện pháp cưỡng chế đặc thù và mang tính răn đe cực kỳ cao trong lĩnh vực hải quan. Cơ quan Hải quan sẽ tạm dừng toàn bộ thủ tục thông quan đối với các lô hàng mới của doanh nghiệp đang nợ thuế quá hạn cho đến khi doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính.
• Ngừng sử dụng hóa đơn: Phối hợp với cơ quan thuế nội địa để thực hiện vô hiệu hóa quyền sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp nợ thuế, gây áp lực buộc doanh nghiệp phải tự giác khắc phục nợ đọng để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.
• Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên: Áp dụng khi các biện pháp cưỡng chế trước đó không thể thực hiện hoặc thực hiện nhưng không thu đủ tiền thuế nợ. Tài sản của đối tượng nợ thuế sẽ bị kê biên và xử lý bán đấu giá theo đúng trình tự pháp luật.
• Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp: Là biện pháp cuối cùng và nghiêm khắc nhất. Cơ quan Hải quan sẽ lập hồ sơ đề nghị cơ quan đăng ký kinh doanh thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy phép thành lập và hoạt động hoặc giấy phép hành nghề của đơn vị cố tình chây ỳ.

Quy trình phối hợp và tổ chức thực hiện của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo việc cưỡng chế thuế diễn ra hiệu quả, đúng đối tượng và hạn chế tối đa các tranh chấp pháp lý phát sinh, Công văn 1861/TCHQ-KTTT nhấn mạnh các yêu cầu tổ chức thực hiện sau:

• Rà soát và phân loại nợ thuế chính xác: Các Chi cục Hải quan phải liên tục cập nhật dữ liệu trên hệ thống thông tin quản lý, phân loại rõ ràng các khoản nợ (nợ có khả năng thu, nợ khó thu, nợ chờ xử lý) để áp dụng biện pháp cưỡng chế phù hợp và kịp thời.
• Tăng cường phối hợp liên ngành: Chủ động thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin nhanh chóng với các ngân hàng thương mại, cơ quan thuế địa phương và Sở Kế hoạch và Đầu tư nhằm xác minh chính xác tình trạng tài chính, tài sản và trạng thái hoạt động của doanh nghiệp nợ thuế.
• Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu: Thủ trưởng các đơn vị hải quan địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp trước Tổng cục Hải quan về chỉ tiêu thu hồi nợ thuế và tính chính xác, kịp thời trong việc ban hành các quyết định cưỡng chế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản đối với công tác quản lý thuế

Việc triển khai quyết liệt các nội dung chỉ đạo tại Công văn 1861/TCHQ-KTTT giúp thiết lập kỷ cương trong công tác quản lý thuế hải quan, hạn chế tối đa tình trạng thất thu ngân sách nhà nước. Đồng thời, văn bản cũng góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật thuế của cộng đồng các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam.