Thực hiện ý kiến kết luận tại Hội nghị Sơ kết sản xuất lúa 2008 và triển khai kế hoạch sản xuất lúa vụ Đông Xuân 2008-09 các tỉnh Nam Bộ, ngày 19/9/2008 tại An Giang của Thứ trưởng Bùi Bá Bổng; kết quả hội nghị tổng kết công tác BVTV năm 2008 và triển khai kế hoạch công tác BVTV vụ lúa ĐX 2008-09 các tỉnh phía Nam, ngày 17/10/2008 tại Tiền Giang; và nhằm đảm bảo cho vụ lúa Đông Xuân 2008-09 thắng lợi, Cục Bảo vệ thực vật đề nghị Sở Nông nghiệp và PTNT, Chi Cục Bảo vệ thực vật các tỉnh, thành ở phía Nam tập trung chỉ đạo một số công việc như sau:

1. Tiếp tục theo dõi, chỉ đạo sản xuất vụ Thu Đông và Mùa 2008

Hiện nay, mật độ rầy nâu trên đồng ruộng thấp (khoảng 1.000 con/m²), bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá trên lúa Mùa đẻ nhánh - đòng trỗ. Một số địa phương đã khẩn trương chỉ đạo cày vùi, tiêu hủy ruộng lúa bị nhiễm bệnh nặng, tuy nhiên, tỷ lệ rầy nâu mang vi rút gây bệnh còn khá cao (80% ở Đông Nam Bộ, tháng 8/2008 và 30% ở Tây Nam Bộ, tháng 9/2008). Gió mùa Đông Bắc đã bắt đầu hoạt động từ giữa cuối tháng 10/2008. Do vậy, cần tiếp tục tăng cường công tác quản lý, giám sát chặt chẽ đồng ruộng, tiêu hủy ruộng lúa bị bệnh, nhất là các tỉnh vùng Đông Nam Bộ, nhằm hạn chế mật độ rầy di trú mang mầm bệnh theo gió Đông Bắc lan truyền cho lúa Đông Xuân đang bắt đầu xuống giống ở vùng Tây Nam Bộ.

2. Chuẩn bị vụ Đông Xuân 2008-2009

a. Dự báo các đợt rầy di trú và dự kiến lịch mùa vụ gieo sạ

Theo dự báo của Trung tâm BVTV phía Nam, từ tháng 10/2008 đến tháng 01/2009, có các đợt rầy di trú như sau:

- Đợt tháng 10/2008: từ 15-22/10/2008

- Đợt tháng 11/2008: từ 14-20/11/2008

- Đợt tháng 12/2008: từ 14-20/12/2008

- Đợt tháng 1/2009: từ 15-20/1/2009

Kết hợp với chỉ đạo của Bộ, của Cục Trồng trọt và dự báo các đợt rầy di trú của Trung tâm BVTV Vùng, Cục Bảo vệ thực vật đề xuất lịch mùa vụ xuống giống lúa vụ Đông Xuân 2008-2009 ở vùng ĐBSCL như sau:

- Đợt 1: từ 20/10 đến 30/10/2008

- Đợt 2: từ 25/11 đến 30/11/2008 (tập trung đợt 1)

- Đợt 3: từ 25/12 đến 30/12/2008 (tập trung đợt 2).

Toàn vùng kết thúc gieo sạ trước ngày 10/01/2009.

b. Làm tốt công tác tham mưu Chính quyền địa phương về lịch mùa vụ gieo sạ tập trung, né rầy

Trên cơ sở dự báo của Trung tâm BVTV vùng về các đợt rầy di trú, từng địa phương cần kết hợp với số liệu bẫy đèn, các giai đoạn sinh trưởng của lúa của địa phương (nguồn rầy tại chỗ) để có dự báo cụ thể. Từ đó, đề xuất lịch dự kiến xuống giống cho từng tiểu vùng ở địa phương.

Lịch xuống giống tại địa phương phải đảm bảo nguyên tắc: (1) tập trung, né rầy trên cùng cánh đồng, tiểu vùng; (2) không ló đầu, lòi đuôi so với khung mùa vụ theo chỉ đạo của Bộ, của tỉnh; (3) có thời gian cách ly vụ lúa trước, ít nhất là 3 tuần lễ để phòng tránh lúa bị ngộ độc hữu cơ.

Xử lý kiên quyết các trường hợp xuống giống không tuân thủ theo 3 nguyên tắc trên.

c. Kiểm tra giám sát đồng ruộng, dự tính dự báo

- Lắp đặt thêm bẫy đèn và khai thác số liệu bẫy đèn ở địa phương phục vụ cho công tác dự báo, tăng cường kiểm tra, giám sát đồng ruộng để quản lý chặt diễn biến nguồn rầy nâu tại chỗ.

- Thông báo thường xuyên tình hình dịch hại lúa và biện pháp phòng trừ cụ thể trong từng giai đoạn phát triển của cây lúa nhằm hạn chế tối đa tình trạng phun thuốc theo tập quán của nông dân không theo nguyên tắc “4 đúng”, nhất là phun thuốc ở giai đoạn lúa đẻ nhánh, dưới 40 ngày tuổi.

d. Thông tin tuyên truyền, tập huấn

- Tăng cường công tác tập huấn nông dân về biện pháp kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng” ngay từ đầu vụ.

- Kết hợp với các doanh nghiệp kinh doanh thuốc tổ chức nhiều cánh đồng “cộng đồng quản lý rầy nâu và bệnh VL, LXL” quy mô lớn 50-100ha, mô hình “sử dụng thuốc BVTV theo 4 đúng”; thông tin tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn cụ thể cho nông dân về cách sử dụng thuốc BVTV theo nguyên tắc “4 đúng” để phòng trừ rầy nâu, bệnh đạo ôn, khô vằn và các dịch hại lúa nguy hiểm khác.

e. Thanh, kiểm tra kinh doanh, sử dụng thuốc ở địa phương

- Tổ chức thường xuyên hoặc đột xuất các đợt thanh, kiểm tra việc kinh doanh và sử dụng thuốc BVTV tại địa phương ngay từ đầu vụ. Kịp thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong việc kinh doanh, sử dụng thuốc BVTV

- Cục Bảo vệ thực vật giao cho Trung tâm Kiểm định và Khảo nghiệm thuốc BVTV phía Nam làm đầu mối, phối hợp cùng Chi cục BVTV các tỉnh và doanh nghiệp thuốc tổ chức các đợt đánh giá lại về hiệu lực trừ rầy nâu của bộ thuốc do Cục khuyến cáo sử dụng trừ rầy nâu hiện hành và đánh giá khả năng gây bột phát rầy nâu của một số loại thuốc trừ sâu gốc pyrethroids + Lân hữu cơ do nông dân sử dụng phổ biến, không theo khuyến cáo.