Giới thiệu về Công văn số 1035/TCHQ-KTTT

Công văn số 1035/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh, thống nhất và nâng cao hiệu quả công tác quản lý trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản tập trung vào việc hướng dẫn quy trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan, tổ chức tham vấn và xử lý kết quả kiểm tra nhằm chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại hợp pháp của doanh nghiệp.

Các nội dung trọng tâm về trị giá tính thuế theo Công văn 1035/TCHQ-KTTT

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá tính thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Kiểm tra chi tiết trị giá khai báo của doanh nghiệp đối với những mặt hàng có rủi ro cao về trị giá, đặc biệt là các mặt hàng thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá do Tổng cục Hải quan ban hành.
• Việc xác định trị giá tính thuế phải tuân thủ đúng trình tự, nguyên tắc và các phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại Luật Hải quan, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành.
• Đảm bảo tính khách quan, trung thực và thống nhất trong việc áp dụng các nguồn thông tin dữ liệu để bác bỏ trị giá khai báo hoặc xác định trị giá tính thuế, tránh việc áp đặt giá chủ quan thiếu cơ sở pháp lý.

2. Quy trình kiểm tra trong thông quan và xử lý nghi vấn về trị giá

Đối với công tác kiểm tra trị giá trong quá trình làm thủ tục hải quan, văn bản chỉ đạo rõ các bước xử lý:

• Trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo (như mức giá khai báo thấp hơn cơ sở dữ liệu trị giá của cơ quan hải quan hoặc giá bán của hàng hóa giống hệt, tương tự), công chức hải quan phải thực hiện thông báo nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình rõ ràng.
• Thực hiện nghiêm túc việc chuyển thông tin nghi vấn sang bước tham vấn hoặc chuyển kiểm tra sau thông quan theo đúng quy định pháp luật nếu chưa đủ cơ sở bác bỏ ngay trong thông quan.
• Nghiêm cấm việc tự ý bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp khi chưa đủ cơ sở pháp lý hoặc chưa thực hiện đầy đủ quy trình đối thoại, tham vấn với người khai hải quan.

3. Công tác tổ chức tham vấn và xử lý kết quả tham vấn

Tham vấn là khâu then chốt để làm rõ các nghi vấn về trị giá khai báo giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp. Công văn hướng dẫn cụ thể:

• Cơ quan hải quan phải chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung, hồ sơ, nguồn thông tin bác bỏ và các câu hỏi chất vấn trước khi tiến hành tham vấn trực tiếp với doanh nghiệp.
• Quá trình tham vấn phải được ghi nhận đầy đủ, trung thực bằng biên bản tham vấn, thể hiện rõ quan điểm, lập luận của cả cơ quan hải quan và người khai hải quan.
• Xử lý kết quả tham vấn: Nếu doanh nghiệp chứng minh được trị giá khai báo là trung thực và phù hợp với thực tế giao dịch, cơ quan hải quan chấp nhận trị giá khai báo. Trường hợp bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải nêu rõ lý do bác bỏ cụ thể và thực hiện xác định trị giá tính thuế theo đúng phương pháp tuần tự quy định.

4. Xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu trị giá hải quan

Để nâng cao hiệu quả quản lý và tạo cơ sở dữ liệu tin cậy, Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc quản lý hệ thống thông tin:

• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm thường xuyên, kịp thời cập nhật thông tin về mức giá của các tờ khai đã thông quan, kết quả tham vấn, kết quả kiểm tra sau thông quan vào Hệ thống quản lý dữ liệu trị giá hải quan (GTT22).
• Khai thác hiệu quả nguồn thông tin từ các tờ khai hải quan của các mặt hàng tương tự, thông tin từ thị trường trong nước và quốc tế để làm cơ sở đối chiếu, so sánh khi kiểm tra trị giá.
• Kịp thời phát hiện các trường hợp khai sai, khai thiếu trị giá để thực hiện ấn định thuế, thu đủ thuế vào ngân sách và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Công văn số 1035/TCHQ-KTTT đóng vai trò là cẩm nang hướng dẫn nghiệp vụ giúp công chức hải quan thực hiện đồng bộ, nhất quán, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một kiểu gây khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, văn bản này đòi hỏi các đơn vị xuất nhập khẩu phải nâng cao tính tự giác, khai báo trung thực, lưu trữ đầy đủ chứng từ, sổ sách kế toán và hợp đồng thương mại để sẵn sàng giải trình, chứng minh trị giá giao dịch thực tế khi có yêu cầu từ cơ quan hải quan.