Công văn giải thích vướng mắc trong thực hiện Nghị định 28/CP do ông Bùi Huy Duyên ký ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc thực tế trong việc thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công, đặc biệt tập trung vào việc phân loại đối tượng và nguyên tắc giải quyết trùng lặp các chế độ trợ cấp, phụ cấp.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của văn bản hướng dẫn này hướng tới các cơ quan chức năng thực hiện chính sách lao động - thương binh và xã hội, người có công với cách mạng, người hoạt động kháng chiến và người dân có công giúp đỡ cách mạng trong các thời kỳ lịch sử.

Phân loại các nhóm đối tượng được hưởng ưu đãi

Văn bản làm rõ sự khác biệt căn bản giữa các nhóm đối tượng được hưởng ưu đãi theo quy định tại Điều 1 của Pháp lệnh ưu đãi người có công, cụ thể:

• Nhóm đối tượng trực tiếp tham gia tổ chức cách mạng: Gồm 6 nhóm đối tượng đầu tiên được liệt kê trong Pháp lệnh. Đó là người hoạt động cách mạng trước Cách mạng tháng Tám năm 1945; liệt sỹ; Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; Bà mẹ Việt Nam anh hùng; Anh hùng lao động; Thương binh, bệnh binh và người hưởng chính sách như thương binh; người hoạt động cách mạng hoặc hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày; người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế. Điểm chung của nhóm này là họ đã trực tiếp đứng trong hàng ngũ của một tổ chức cách mạng.
• Nhóm đối tượng gián tiếp giúp đỡ cách mạng: Là đối tượng thứ 7 quy định tại Pháp lệnh, được hướng dẫn chi tiết tại Thông tư số 18/LĐTBXH ngày 01/8/1985. Đây là những người dân chưa từng tham gia trực tiếp vào bất kỳ tổ chức cách mạng nào nhưng có tinh thần giác ngộ cách mạng sâu sắc, đã thực hiện giúp đỡ cách mạng bằng của cải, vật chất hoặc trực tiếp nuôi giấu, bảo vệ cán bộ cách mạng.

Nguyên tắc giải quyết trùng lặp chế độ trợ cấp, phụ cấp

Để đảm bảo tính công bằng và tránh việc chi trả trùng lặp không đúng quy định, văn bản đưa ra các nguyên tắc xử lý cụ thể đối với từng trường hợp:

• Trường hợp một người đủ điều kiện hưởng nhiều chế độ trực tiếp: Nếu một cá nhân được xác nhận vừa là người hoạt động cách mạng, vừa là anh hùng, thương binh, người bị địch bắt tù đày, hoặc người kháng chiến thì về nguyên tắc chung sẽ được hưởng đầy đủ các khoản trợ cấp, phụ cấp tương ứng với từng đối tượng mà họ được xác nhận.
• Trường hợp ngoại lệ đối với thương binh, bệnh binh: Đối với người vừa là thương binh đồng thời là bệnh binh, hoặc thương binh đồng thời là công nhân viên chức đang hưởng chế độ mất sức lao động, thì tạm thời chỉ được giải quyết hưởng một chế độ duy nhất có mức trợ cấp hoặc phụ cấp cao hơn theo quy định tại khoản 3 Điều 4.
• Nguyên tắc không kiêm nhiệm giữa nhóm trực tiếp và nhóm gián tiếp: Một người đã được xác nhận và đang hưởng chế độ trợ cấp, phụ cấp dành cho đối tượng trực tiếp tham gia hoạt động cách mạng thì tuyệt đối không được xét hưởng thêm chế độ dành cho người giúp đỡ cách mạng và ngược lại. Quy định loại trừ này áp dụng cho cả trường hợp tại thời điểm giải quyết chính sách, cá nhân đó trước khi trở thành người hoạt động cách mạng trực tiếp đã từng có công giúp đỡ cách mạng và đã được tặng thưởng Bằng có công với nước, Kỷ niệm chương Tổ quốc ghi công hoặc Huân chương kháng chiến.

Do tài liệu trích xuất không cung cấp đầy đủ thông tin về ngày ban hành, cơ quan ban hành cụ thể cũng như ngày có hiệu lực, người đọc cần đối chiếu thêm với các văn bản quy phạm pháp luật gốc về ưu đãi người có công để xác định chính xác hiệu lực thi hành thực tế của hướng dẫn này.