Giới thiệu về Công văn 99/BXD-KTXD của Bộ Xây dựng

Công văn 99/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về hình thức hợp đồng đối với gói thầu EPC (Thiết kế - Cung cấp thiết bị công nghệ - Thi công xây dựng công trình). Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan áp dụng đúng quy định pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng, hợp đồng xây dựng, đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả kinh tế của dự án.

1. Quy định về hình thức giá hợp đồng đối với gói thầu EPC

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, hình thức giá hợp đồng EPC cần được xác định rõ ràng ngay từ bước lập hồ sơ mời thầu và thương thảo ký kết hợp đồng. Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Ưu tiên áp dụng hợp đồng trọn gói: Hợp đồng EPC thường được khuyến khích áp dụng hình thức giá hợp đồng trọn gói. Đối với hình thức này, giá hợp đồng không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng đối với các phạm vi công việc thuộc thiết kế bản vẽ thi công đã được phê duyệt, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc có sự thay đổi về phạm vi công việc do chủ đầu tư yêu cầu.
• Áp dụng hình thức giá hỗn hợp: Trong một số trường hợp đặc thù, gói thầu EPC có thể áp dụng hình thức giá hỗn hợp (kết hợp giữa trọn gói, đơn giá cố định và đơn giá điều chỉnh) cho các phần việc khác nhau tùy thuộc vào mức độ xác định rõ ràng của khối lượng và yêu cầu kỹ thuật tại thời điểm ký kết.
• Yêu cầu về tính chính xác của hồ sơ: Để áp dụng hình thức hợp đồng trọn gói hiệu quả, hồ sơ thiết kế cơ sở hoặc thiết kế kỹ thuật kèm theo hồ sơ mời thầu phải đảm bảo đủ độ chi tiết để nhà thầu xác định chính xác khối lượng, chi phí thiết kế, mua sắm thiết bị và thi công xây dựng.

2. Phạm vi công việc và phân định trách nhiệm trong hợp đồng EPC

Công văn 99/BXD-KTXD nhấn mạnh việc phân định rõ ràng trách nhiệm giữa chủ đầu tư và nhà thầu EPC nhằm tránh tranh chấp trong quá trình thực hiện:

• Trách nhiệm của nhà thầu EPC: Nhà thầu chịu trách nhiệm toàn bộ từ khâu thiết kế (E), cung cấp thiết bị công nghệ (P) đến thi công xây dựng (C) và chạy thử bàn giao công trình. Nhà thầu phải tự chịu rủi ro đối với các sai sót trong thiết kế do mình lập hoặc các tính toán thiếu sót về khối lượng công việc so với yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
• Trách nhiệm của chủ đầu tư: Chủ đầu tư có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu khảo sát ban đầu, phê duyệt các bước thiết kế theo đúng thẩm quyền và giám sát tiến độ, chất lượng thực hiện của nhà thầu. Chủ đầu tư không can thiệp sâu vào biện pháp thi công chi tiết của nhà thầu nhưng phải đảm bảo nghiệm thu đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.

3. Nguyên tắc điều chỉnh hợp đồng và xử lý phát sinh

Việc điều chỉnh hợp đồng EPC được thực hiện theo các nguyên tắc chặt chẽ nhằm bảo đảm không vượt tổng mức đầu tư đã phê duyệt, trừ trường hợp được người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép:

• Điều chỉnh do thay đổi phạm vi công việc: Khi chủ đầu tư chủ động thay đổi yêu cầu thiết kế, công nghệ hoặc quy mô dự án so với thỏa thuận ban đầu, phần việc phát sinh hoặc giảm bớt sẽ được điều chỉnh giá theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Điều chỉnh do bất khả kháng và thay đổi luật pháp: Các trường hợp thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc sự thay đổi đột ngột của chính sách pháp luật quốc gia ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí thực hiện dự án sẽ được xem xét điều chỉnh theo quy định của pháp luật về hợp đồng xây dựng hiện hành.
• Quy trình thực hiện điều chỉnh: Các bên phải lập phụ lục hợp đồng ghi nhận cụ thể nội dung điều chỉnh, giá trị điều chỉnh và thời gian gia hạn (nếu có) trước khi triển khai thực hiện các công việc phát sinh đó.

4. Ý nghĩa thực tiễn và khuyến nghị áp dụng

Hướng dẫn tại Công văn 99/BXD-KTXD đóng vai trò định hướng quan trọng cho các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng:

• Giúp hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh liên quan đến việc xác định khối lượng và đơn giá thanh toán giữa chủ đầu tư và nhà thầu EPC.
• Nâng cao tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của nhà thầu trong việc tối ưu hóa thiết kế và biện pháp thi công nhằm tiết kiệm chi phí và rút ngắn tiến độ.
• Khuyến nghị các bên cần nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định của Nghị định về hợp đồng xây dựng và các Thông tư hướng dẫn liên quan của Bộ Xây dựng để cụ thể hóa các điều khoản trong hợp đồng EPC, tránh việc áp dụng máy móc gây ách tắc dự án.