Tóm tắt Công văn 97/BXD-KTXD về vướng mắc trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình

Công văn 97/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm giải đáp, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc của các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan quản lý liên quan đến việc lập, quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình, điều chỉnh dự toán và hợp đồng xây dựng. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết các hướng dẫn cốt lõi từ Bộ Xây dựng:

1. Nguyên tắc áp dụng định mức và đơn giá xây dựng công trình

• Tính tự nguyện và bắt buộc của định mức: Bộ Xây dựng làm rõ việc áp dụng hệ thống định mức dự toán xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố. Đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, việc áp dụng định mức công bố là cơ sở để xác định chi phí, tuy nhiên chủ đầu tư có quyền điều chỉnh hoặc xây dựng định mức mới nếu định mức công bố không phù hợp với biện pháp thi công thực tế.
• Xử lý định mức chưa có hoặc không phù hợp: Đối với các công tác xây dựng chưa có trong hệ thống định mức đã công bố, chủ đầu tư phải tổ chức xác định định mức mới hoặc vận dụng định mức tương tự ở các công trình khác để áp dụng, đồng thời báo cáo người quyết định đầu tư và cơ quan quản lý chuyên ngành theo quy định.

2. Hướng dẫn điều chỉnh dự toán xây dựng công trình

• Điều chỉnh do thay đổi chế độ tiền lương: Công văn hướng dẫn chi tiết phương pháp bù chênh lệch chi phí nhân công và chi phí máy thi công khi nhà nước thay đổi mức lương tối thiểu vùng. Việc điều chỉnh phải đảm bảo phù hợp với thời điểm thực hiện và các quy định chuyển tiếp của văn bản pháp luật về tiền lương tương ứng.
• Biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng: Đối với các dự án gặp biến động lớn về giá vật liệu vượt quá tầm kiểm soát, Bộ Xây dựng hướng dẫn phương pháp tính toán bù trừ trực tiếp hoặc sử dụng chỉ số giá xây dựng để điều chỉnh dự toán, đảm bảo tính đúng, tính đủ chi phí cho công trình.

3. Giải quyết vướng mắc trong điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng

• Phân loại hợp đồng để xử lý: Việc điều chỉnh giá hợp đồng phải căn cứ nghiêm ngặt vào nội dung hợp đồng đã ký kết giữa các bên và quy định của pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho dự án.
• Hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định: Về nguyên tắc, các loại hợp đồng này không được điều chỉnh giá trong suốt quá trình thực hiện, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc có phát sinh khối lượng ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết được người quyết định đầu tư cho phép.
• Hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Việc điều chỉnh đơn giá được thực hiện đối với những khối lượng công việc được nghiệm thu tương ứng với các khoảng thời gian có biến động giá. Phương pháp điều chỉnh phải tuân thủ đúng công thức và các nguồn chỉ số giá được thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.

4. Thẩm quyền quyết định và trách nhiệm của các bên

• Trách nhiệm của Chủ đầu tư: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác của việc xác định khối lượng phát sinh, việc áp dụng đơn giá, định mức điều chỉnh và phê duyệt dự toán điều chỉnh trong phạm vi tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.
• Vai trò của Nhà thầu: Nhà thầu có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ hợp lệ chứng minh sự biến động chi phí thực tế và phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để hoàn thiện các thủ tục ký kết phụ lục hợp đồng điều chỉnh.
• Trường hợp vượt tổng mức đầu tư: Nếu việc điều chỉnh dự toán dẫn đến vượt tổng mức đầu tư đã phê duyệt, chủ đầu tư phải lập báo cáo đánh giá tác động và trình người quyết định đầu tư xem xét, phê duyệt trước khi triển khai các bước tiếp theo.