Tóm tắt Công văn 7781/TCHQ-GSQL về quản lý và thủ tục nhập khẩu thiết bị

Công văn 7781/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung làm rõ các quy trình, thủ tục hải quan và hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với mặt hàng máy móc, thiết bị nhập khẩu, đặc biệt là các thiết bị đã qua sử dụng nhằm đảm bảo tuân thủ đúng các quy định pháp luật hiện hành.

1. Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Văn bản hướng dẫn chi tiết về thủ tục thông quan đối với các loại máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ nhập khẩu vào Việt Nam. Trong đó, trọng tâm phối hợp kiểm soát được đặt vào các nhóm đối tượng sau:

• Thiết bị, máy móc mới 100% thuộc diện quản lý chuyên ngành hoặc yêu cầu kiểm tra chất lượng nhà nước trước khi thông quan.
• Máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng nhập khẩu theo các điều kiện quy định tại Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
• Các doanh nghiệp thực hiện hoạt động nhập khẩu thiết bị phục vụ sản xuất, kinh doanh hoặc thực hiện dự án đầu tư.

2. Quy định về hồ sơ và thủ tục hải quan khi nhập khẩu thiết bị

Để đảm bảo tính minh bạch và rút ngắn thời gian thông quan, Tổng cục Hải quan yêu cầu người khai hải quan phải chuẩn bị đầy đủ và chính xác các chứng từ trong bộ hồ sơ hải quan, bao gồm:

• Tờ khai hải quan nhập khẩu theo mẫu quy định.
• Hóa đơn thương mại, vận đơn và các chứng từ vận tải liên quan.
• Tài liệu kỹ thuật, bản vẽ hoặc tài liệu thể hiện rõ công suất, tính năng và năm sản xuất của thiết bị.
• Đối với thiết bị đã qua sử dụng: Bắt buộc phải nộp Chứng thư giám định được cấp bởi tổ chức giám định được chỉ định hoặc thừa nhận, trong đó thể hiện rõ các tiêu chí về tuổi thiết bị (không quá 10 năm hoặc theo quy định đặc thù của từng lĩnh vực), tiêu chuẩn an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.

3. Quy trình kiểm tra, giám sát và thông quan hàng hóa

Tổng cục Hải quan chỉ đạo các chi cục hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc quy trình kiểm tra thực tế và đối chiếu hồ sơ:

• Kiểm tra hồ sơ giấy tờ: Đối chiếu thông tin trên tờ khai với chứng thư giám định và tài liệu kỹ thuật đi kèm để xác định tính đồng nhất của lô hàng.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Tập trung xác minh nhãn mác, số sê-ri, năm sản xuất, nước sản xuất dập nổi hoặc dán trên thiết bị để tránh tình trạng gian lận tuổi thiết bị hoặc nhập khẩu rác thải công nghệ.
• Giải quyết thông quan: Chỉ thực hiện thông quan khi lô hàng đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hồ sơ, có chứng thư giám định hợp lệ và kết quả kiểm tra thực tế phù hợp. Trường hợp chưa có chứng thư giám định tại thời điểm đăng ký tờ khai, doanh nghiệp có thể được đưa hàng về bảo quản theo quy định nếu đáp ứng đủ điều kiện giám sát hải quan.

4. Xử lý các trường hợp vi phạm quy định nhập khẩu

Văn bản cũng nêu rõ biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm trong quá trình nhập khẩu thiết bị:

• Trường hợp thiết bị đã qua sử dụng không đáp ứng tiêu chuẩn về tuổi thiết bị hoặc không có chứng thư giám định hợp lệ sẽ bị từ chối thông quan và buộc phải tái xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
• Xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi khai báo sai lệch thông tin về tình trạng thiết bị (mới hoặc cũ), công suất hoặc xuất xứ nhằm trốn thuế hoặc né tránh kiểm tra chuyên ngành.

5. Trách nhiệm của cơ quan hải quan và doanh nghiệp

Để triển khai hiệu quả các nội dung hướng dẫn, Tổng cục Hải quan phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Tăng cường chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện kiểm tra chặt chẽ, không tự ý kéo dài thời gian thông quan đối với các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật; đồng thời chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành để giải quyết vướng mắc phát sinh.
• Doanh nghiệp nhập khẩu: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo và tính hợp pháp của các chứng từ, chứng thư giám định nộp cho cơ quan hải quan.