Công văn 76/BXD-KTXD của Bộ Xây dựng là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực hiện Thông tư số 09/2008/TT-BXD về việc điều chỉnh giá vật liệu xây dựng do biến động giá ngoài kiểm soát. Văn bản này tập trung làm rõ các nguyên tắc, đối tượng áp dụng và phương pháp xác định chi phí điều chỉnh cho các hợp đồng xây dựng.

- Phạm vi và đối tượng áp dụng điều chỉnh giá

• Áp dụng đối với các hợp đồng xây dựng đã và đang thực hiện theo hình thức giá hợp đồng trọn gói hoặc giá hợp đồng theo đơn giá cố định.
• Các gói thầu đang triển khai thực hiện dở dang nhưng gặp biến động lớn về giá của các loại vật liệu xây dựng chủ yếu (như xăng, dầu, sắt, thép, xi măng, cát, đá, gạch...) vượt quá khả năng kiểm soát của các bên tham gia hợp đồng.
• Không áp dụng việc điều chỉnh đối với các hợp đồng đã thanh lý hoặc các gói thầu đã hoàn thành nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng trước thời điểm biến động giá được quy định.

- Phương pháp và nguyên tắc xác định chi phí điều chỉnh

• Việc điều chỉnh giá hợp đồng phải dựa trên nguyên tắc không làm thay đổi quy mô, mục tiêu và các tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án, trừ trường hợp đặc biệt được người quyết định đầu tư cho phép.
• Xác định lượng vật liệu thực tế bị ảnh hưởng bởi biến động giá dựa trên biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành theo tiến độ thực tế của công trình.
• Sử dụng chỉ số giá xây dựng hoặc công bố giá vật liệu xây dựng của Sở Xây dựng địa phương tại thời điểm thi công để làm cơ sở tính toán mức chênh lệch giá.
• Phương pháp bù trừ trực tiếp được ưu tiên áp dụng, tính toán dựa trên chênh lệch giữa giá vật liệu tại thời điểm điều chỉnh so với giá vật liệu trong hợp đồng hoặc giá tại thời điểm gốc (thời điểm đấu thầu hoặc ký hợp đồng).

- Thẩm quyền và quy trình thực hiện điều chỉnh

• Chủ đầu tư có trách nhiệm chủ trì phối hợp với nhà thầu để xác định khối lượng vật liệu được điều chỉnh, tính toán giá trị điều chỉnh và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt dự toán bổ sung.
• Đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, nếu việc điều chỉnh giá dẫn đến vượt tổng mức đầu tư đã phê duyệt thì phải báo cáo và được sự đồng ý bằng văn bản của người quyết định đầu tư trước khi thực hiện ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung.
• Các bên liên quan phải tiến hành thương thảo, ký kết phụ lục hợp đồng làm cơ sở pháp lý cho việc thanh toán, quyết toán khối lượng công việc hoàn thành sau khi điều chỉnh.

- Xử lý các trường hợp đặc thù trong thực tế

• Trường hợp nhà thầu chậm tiến độ thi công do nguyên nhân chủ quan từ phía nhà thầu thì không được áp dụng điều chỉnh giá cho phần khối lượng công việc bị chậm trễ đó.
• Đối với các loại vật liệu xây dựng đặc thù không có trong công bố giá của địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu căn cứ vào hóa đơn, chứng từ mua bán hợp lệ hoặc chứng thư thẩm định giá của cơ quan có chức năng để xác định mức giá thực tế thị trường làm cơ sở tính toán.