Giới thiệu về Công văn 756/BCT-XNK

Công văn 756/BCT-XNK do Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến tính hợp lệ của Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) Mẫu D trong trường hợp vận tải đơn (Bill of Lading - B/L) được phát hành bởi một bên thứ ba (nước thứ ba). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình thực hiện giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, bảo đảm việc thực thi Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA) được thông suốt và hiệu quả.

Nội dung hướng dẫn cốt lõi về C/O Mẫu D có vận tải đơn do nước thứ ba phát hành

Cục Xuất nhập khẩu đưa ra các chỉ dẫn cụ thể nhằm làm rõ tính hợp lệ của chứng từ xuất xứ trong hoạt động vận tải quốc tế đa bên:

• Chấp nhận vận tải đơn do nước thứ ba phát hành: Cơ quan hải quan chấp nhận C/O Mẫu D trong trường hợp vận tải đơn được phát hành bởi một công ty hoặc đại lý vận tải có trụ sở tại nước thứ ba (có thể là nước thành viên ASEAN hoặc ngoài ASEAN). Việc vận tải đơn do nước thứ ba phát hành không làm ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O Mẫu D, miễn là hàng hóa đáp ứng đầy đủ các quy định về xuất xứ và quy tắc vận chuyển trực tiếp theo quy định của Hiệp định ATIGA.
• Sự thống nhất của hệ thống chứng từ: Các thông tin cốt lõi trên C/O Mẫu D, vận tải đơn và hóa đơn thương mại phải bảo đảm tính khớp số liệu và logic. Đặc biệt là các thông tin về lượng hàng, mô tả hàng hóa, số hiệu container và số seal (nếu có) phải trùng khớp để chứng minh hàng hóa thực tế nhập khẩu chính là lô hàng đã được cấp C/O.
• Phân biệt với Hóa đơn bên thứ ba (Third Party Invoicing): Nghiệp vụ vận tải đơn do nước thứ ba phát hành là độc lập và không bắt buộc phải đi kèm với hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành. Tuy nhiên, trong trường hợp có sự xuất hiện của hóa đơn bên thứ ba, doanh nghiệp phải thực hiện khai báo và tích chọn vào ô "Third Party Invoicing" trên C/O Mẫu D theo đúng quy tắc phân loại chứng từ.

Quy trình kiểm tra và đối chiếu chứng từ của cơ quan Hải quan

Để bảo đảm việc áp dụng ưu đãi thuế quan đúng quy định và ngăn chặn gian lận thương mại, Công văn hướng dẫn cơ quan hải quan tập trung đối chiếu các nội dung sau:

• Kiểm tra tính xác thực của C/O Mẫu D: Thực hiện đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O nước xuất khẩu với cơ sở dữ liệu mẫu đã được các nước thành viên ASEAN đăng ký và thông báo chính thức.
• Xác minh tuyến đường và điều kiện vận chuyển trực tiếp: Kiểm tra kỹ thông tin hành trình trên vận tải đơn để bảo đảm hàng hóa được vận chuyển trực tiếp từ nước thành viên xuất khẩu đến Việt Nam. Trong trường hợp hàng hóa có quá cảnh qua nước thứ ba, doanh nghiệp phải cung cấp các chứng từ chứng minh hàng hóa nằm dưới sự giám sát của cơ quan hải quan nước quá cảnh và không tham gia vào bất kỳ công đoạn gia công, chế biến nào khác tại đó.
• Nguyên tắc xử lý vướng mắc: Trường hợp phát hiện có sự nghi ngờ hợp lý về tính trung thực và chính xác của các thông tin trên C/O hoặc vận tải đơn, cơ quan hải quan phải tiến hành thủ tục xác minh (retroactive check) theo quy định của Hiệp định ATIGA, không được tự ý bác bỏ C/O ngay lập tức khi chưa có kết luận xác minh chính thức.

Ý nghĩa thực tiễn đối với hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp

Hướng dẫn tại Công văn 756/BCT-XNK mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp:

• Tạo thuận lợi cho hoạt động logistics: Giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc lựa chọn các phương thức vận tải và các hãng tàu quốc tế có trụ sở điều hành tại nước thứ ba mà không lo ngại bị từ chối hưởng ưu đãi thuế quan.
• Đồng nhất trong áp dụng pháp luật: Hạn chế tối đa sự khác biệt trong cách hiểu và áp dụng quy định giữa các chi cục hải quan địa phương, tạo ra môi trường pháp lý minh bạch, bình đẳng cho doanh nghiệp.
• Rút ngắn thời gian thông quan: Giảm thiểu các tranh chấp không đáng có giữa công chức hải quan và doanh nghiệp về tính hợp lệ của vận tải đơn bên thứ ba, từ đó tối ưu hóa chi phí lưu kho bãi và đẩy nhanh tiến độ giải phóng hàng.