Dịch lợn tai xanh đã xảy ra từ ngày 23/3/2010 tại tỉnh Hải Dương, đến nay dịch đã lây lan rộng và xuất hiện ở 130 xã, phường, thị trấn của 19 huyện, quận, thị xã tại 9 tỉnh, thành phố gồm Hải Dương, Hưng Yên, Hải Phòng, Thái Bình, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hà Nội, Quảng Nam và Nam Định. Tổng số lợn mắc bệnh là 36.899 con, trong đó đã có 14.860 lợn chết và tiêu hủy. Dịch bệnh Tai xanh đang diễn biến rất phức tạp, nguy cơ lan rộng trong những ngày tới rất cao. Nguyên nhân chính làm dịch lây lan nhanh là do các tư thương thu gom lợn ở các tỉnh, vận chuyển qua vùng có dịch, đặc biệt tại các tỉnh đang có dịch người dân bán chạy lợn ốm hoặc giết mổ lợn ốm để bán ở các chợ hoặc vận chuyển lợn, sản phẩm thịt lợn từ các tỉnh phía Bắc vào các tỉnh miền Trung, miền Nam để tiêu thụ. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã ban hành công điện số 14/CĐ-BNN-TY ngày 08/4/2010 về việc tăng cường công tác phòng chống Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn tại các tỉnh Đồng bằng sông Hồng; Công điện số 15/CĐ-BNN-TY ngày 26/4/2010 về việc triển khai các biện pháp cấp bách phòng chống bệnh tai xanh ở lợn. Ngày 21/4/2010, Thủ tướng Chính phủ có Công điện số 615/TTg-KTN chỉ đạo Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường các biện pháp phòng chống dịch.

Dịch tai xanh ở lợn hiện nay rất nghiêm trọng và đang đe dọa, lây bệnh sang các tỉnh miền Trung, miền Nam; nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan, Cục Thú y yêu cầu các Chi cục Thú y, Cơ quan Thú y vùng tổ chức kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn, cụ thể:

1. Chi cục Thú y các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương:

- Phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định tại Nghị định số 33 /2005/NĐ-CP ngày 15 tháng 3 năm 2005 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Thú y; Quyết định số 86/2005/QĐ-BNN ngày 26/12/2005 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về mẫu hồ sơ kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật, kiểm tra vệ sinh thú y; Quyết định số 126/2008/QĐ-BNN ngày 30/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định số 86/2005/QĐ-BNN ngày 26/12/2005 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Quyết định số 15/2006/QĐ-BNN ngày 08/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về quy trình, thủ tục kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật, kiểm tra vệ sinh thú y; Quyết định số 49/2006/QĐ-BNN ngày 13/6/2006 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc đánh dấu gia súc khi vận chuyển trong nước, xuất khẩu và nhập khẩu và Quyết định số 70/2006/QĐ-BNN ngày 14/9/2006 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định số 49/2006/QĐ-BNN ngày 13 tháng 6 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

- Tuyên truyền, hướng dẫn các cá nhân, đơn vị chăn nuôi, buôn bán, vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn biết các quy định về công tác kiểm dịch động vật.

- Yêu cầu chủ hàng trước khi vận chuyển lợn đi tiêu thụ: Lợn phải được tập trung tại các điểm tập trung, thu gom đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh thú y và được vệ sinh, khử trùng tiêu độc hàng ngày.

- Cử cán bộ xuống tận nơi tập trung, thu gom lợn để thực hiện việc kiểm dịch và cấp giấy chứng nhận kiểm dịch vận chuyển theo quy định; đảm bảo lợn phải được lấy từ nơi không có dịch bệnh, khoẻ mạnh và đã được tiêm phòng các bệnh theo quy định; nghiêm cấm việc cấp giấy chứng nhận kiểm dịch khống cho chủ hàng, hoặc cấp giấy chứng nhận cho chủ hàng khi không trực tiếp kiểm tra và không rõ nguồn gốc và mục đích sử dụng, giấy chứng nhận kiểm dịch phải được ghi cụ thể địa điểm nơi đến,….

- Chỉ đạo các Trạm, chốt kiểm dịch động vật nội địa: Bố trí người trực 24/24; lập sổ theo dõi việc vận chuyển động vật và sản phẩm động vật, xử lý các trường hợp chủ hàng vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn không đúng quy định như không có giấy chứng nhận kiểm dịch, hoặc có giấy nhưng không hợp lệ,…; thông báo cho Chi cục Thú y cấp giấy chứng nhận kiểm dịch biết những trường hợp cấp giấy chứng nhận kiểm dịch không đúng quy định.

- Đề nghị Sở Công an, Chi cục Quản lý Thị trường các tỉnh cử lực lượng tham gia kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển lợn qua các trạm chốt kiểm dịch; cán bộ Thú y kiểm tra toàn bộ số lợn, sản phẩm của lợn đi qua các chốt, trạm kiểm dịch,

- Báo cáo ngay về Cục Thú y các trường hợp vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn không đúng quy định, nội dung vi phạm, kết quả xử lý.

- Chi cục trưởng Chi cục Thú y phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc cấp giấy chứng nhận kiểm dịch cho chủ hàng, để xẩy ra hiện tượng vận chuyển lợn ốm qua các Trạm, chốt kiểm dịch động vật nội địa.

- Đặc biệt, các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên Huế tăng cường kiểm soát việc vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn trên các tuyến đường và nhất là đường Hồ Chí Minh.

2. Các Cơ quan Thú y vùng:

Tăng cường việc hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các Chi cục Thú y thực hiện công tác kiểm dịch vận chuyển, cấp giấy chứng nhận kiểm dịch vận chuyển gia súc, công tác kiểm dịch tại các Trạm, chốt kiểm dịch đầu mối giao thông, xử lý các trường hợp vi phạm về công tác kiểm dịch động vật.

Đây là công việc hết sức cấp bách, yêu cầu các đơn vị tổ chức triến khai thực hiện ngay và trong quá trình thực hiện nếu có vấn đề gì vướng mắc, gửi văn bản về Cục Thú y để xử lý kịp thời.