Công văn 58/GSQL-GQ4 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, xác định xuất xứ và xử lý các trường hợp từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) không hợp lệ.

Công văn hướng dẫn rõ các trường hợp cơ quan Hải quan có đủ cơ sở để từ chối trực tiếp tính hợp lệ của C/O mà không cần qua bước xác minh, bao gồm:

• C/O bị tẩy xóa, sửa chữa thông tin nhưng không có chữ ký và con dấu xác nhận của cơ quan có thẩm quyền cấp C/O theo quy định.
• Thông tin trên C/O không phù hợp với bộ hồ sơ hải quan thực tế, bao gồm các sai lệch hoàn toàn về tên hàng, số lượng, trọng lượng, quy cách đóng gói hoặc mã HS của hàng hóa.
• C/O được cấp bởi cơ quan không có thẩm quyền hoặc không đúng mẫu quy định của Hiệp định thương mại tự do (FTA) tương ứng.
• Thời hạn hiệu lực của C/O đã hết tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc lý do khách quan được quy định cụ thể trong Hiệp định.
• Chữ ký của người có thẩm quyền hoặc con dấu của cơ quan cấp C/O không khớp với mẫu chữ ký, con dấu đã được thông báo chính thức cho Tổng cục Hải quan.

Để tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp, Công văn lưu ý cơ quan Hải quan không được từ chối C/O đối với các lỗi kỹ thuật hoặc khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa:

• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc viết tắt trên C/O mà không làm thay đổi bản chất thông tin về hàng hóa, người xuất khẩu hoặc người nhập khẩu.
• Sự khác biệt nhỏ về trọng lượng, thể tích do sai số đo lường hoặc hao hụt tự nhiên trong quá trình vận chuyển, miễn là phù hợp với thực tế hàng hóa nhập khẩu.
• Sự khác biệt về cách trình bày, định dạng mẫu C/O nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ các tiêu chí cốt lõi theo quy định của Hiệp định thương mại tự do.

Khi quyết định từ chối C/O, cơ quan Hải quan phải thực hiện đúng trình tự thủ tục pháp lý để đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi của doanh nghiệp:

• Ghi rõ lý do từ chối cụ thể trên tờ khai hải quan và thông báo bằng văn bản cho người khai hải quan biết rõ nguyên nhân không chấp nhận C/O.
• Cập nhật thông tin từ chối C/O lên hệ thống dữ liệu điện tử của ngành Hải quan để quản lý tập trung và ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại.
• Trường hợp có nghi ngờ nhưng chưa đủ cơ sở để từ chối thẳng, cơ quan Hải quan tiến hành giải tỏa hàng hóa theo mức thuế suất thông thường (hoặc yêu cầu bảo lãnh), đồng thời gửi hồ sơ về Tổng cục Hải quan để tiến hành thủ tục xác minh với cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu.