Tổng quan về Công văn 5681/TCHQ-QLRR năm 2015

Công văn 5681/TCHQ-QLRR do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và chấn chỉnh công tác phân luồng tờ khai hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng quản lý rủi ro trong hoạt động hải quan, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động thương mại của doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Nguyên tắc phân luồng tờ khai và áp dụng quản lý rủi ro

Văn bản hướng dẫn chi tiết về việc thiết lập, vận hành và áp dụng các tiêu chí quản lý rủi ro để phân luồng tờ khai trên hệ thống thông quan tự động, cụ thể:

• Luồng Xanh (Miễn kiểm tra chi tiết hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng đối với các doanh nghiệp có mức độ tuân thủ pháp luật cao, mặt hàng có độ rủi ro thấp hoặc các doanh nghiệp ưu tiên. Hệ thống sẽ tự động quyết định thông quan ngay sau khi doanh nghiệp đăng ký tờ khai thành công.
• Luồng Vàng (Kiểm tra chi tiết hồ sơ giấy tờ, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng khi hệ thống phát hiện có dấu hiệu rủi ro về mặt chứng từ, hoặc cần xác minh tính hợp lệ của các chứng từ đi kèm như giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), giấy phép quản lý chuyên ngành, hoặc các chứng từ chứng minh trị giá hải quan.
• Luồng Đỏ (Kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng đối với những lô hàng có độ rủi ro cao, doanh nghiệp có lịch sử vi phạm pháp luật hải quan, hoặc thuộc diện kiểm tra ngẫu nhiên theo tỷ lệ quy định để đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp.

Thẩm quyền và quy trình điều chỉnh tỷ lệ phân luồng

Công văn quy định rõ ràng về trách nhiệm và thẩm quyền của các đơn vị trong việc theo dõi, đánh giá và điều chỉnh tỷ lệ phân luồng tờ khai nhằm đảm bảo tính khách quan và kịp thời:

• Cục Quản lý rủi ro (Tổng cục Hải quan): Là đơn vị đầu mối chịu trách nhiệm tổng hợp, phân tích dữ liệu rủi ro trên phạm vi toàn quốc. Đơn vị này thực hiện việc thiết lập, điều chỉnh các tiêu chí phân luồng trên hệ thống một cách linh hoạt dựa trên tình hình thực tế và yêu cầu quản lý trong từng thời kỳ.
• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Có trách nhiệm theo dõi sát sao tỷ lệ phân luồng tại địa bàn quản lý. Khi phát hiện các bất thường hoặc có yêu cầu nghiệp vụ đặc thù phát sinh tại cửa khẩu, các đơn vị này phải kịp thời báo cáo và đề xuất Cục Quản lý rủi ro điều chỉnh tiêu chí cho phù hợp, tránh gây ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu hoặc bỏ lọt các hành vi vi phạm.

Biện pháp nâng cao hiệu quả phân luồng và giảm tỷ lệ kiểm tra thực tế

Để tối ưu hóa quy trình thông quan và giảm áp lực cho cả cơ quan hải quan lẫn doanh nghiệp, Tổng cục Hải quan yêu cầu thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

• Tăng cường công tác thu thập, cập nhật thông tin doanh nghiệp, đặc biệt là lịch sử chấp hành pháp luật và năng lực hoạt động để hệ thống tự động đánh giá hạng tuân thủ một cách chính xác nhất.
• Hạn chế tối đa việc chuyển luồng thủ công từ Luồng Xanh sang Luồng Vàng hoặc Luồng Đỏ tại các Chi cục Hải quan cửa khẩu, trừ trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng và phải được sự phê duyệt của Lãnh đạo Chi cục bằng văn bản hoặc trên hệ thống.
• Đẩy mạnh việc áp dụng kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng thuộc Luồng Xanh nhằm chuyển dần từ phương thức kiểm soát trong thông quan sang hậu kiểm, giúp rút ngắn thời gian giải phóng hàng hóa tại cửa khẩu.