Tổng quan về Công văn 5512/TCHQ-GSQL

Công văn 5512/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định tại Thông tư 05/2013/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về kiểm dịch thực vật. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc phối hợp giữa cơ quan hải quan và cơ quan kiểm dịch thực vật, đảm bảo kiểm soát chặt chẽ hàng hóa xuất nhập khẩu thuộc diện kiểm dịch, đồng thời tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho doanh nghiệp.

Quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa phải kiểm dịch thực vật

Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình kiểm tra, giám sát hải quan đối với các lô hàng thuộc danh mục vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật khi xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập và chuyển khẩu:

• Đối với hàng hóa nhập khẩu: Người khai hải quan phải nộp Giấy đăng ký kiểm dịch thực vật có xác nhận của cơ quan kiểm dịch thực vật khi làm thủ tục hải quan. Cơ quan hải quan chỉ quyết định thông quan sau khi có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nhập khẩu, quá cảnh và vận chuyển nội địa do cơ quan kiểm dịch thực vật có thẩm quyền cấp.
• Đối với hàng hóa xuất khẩu: Việc kiểm dịch thực vật được thực hiện theo yêu cầu của nước nhập khẩu hoặc theo quy định của hợp đồng thương mại. Khi có yêu cầu, người khai hải quan xuất trình Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật xuất khẩu để cơ quan hải quan hoàn thành thủ tục thông quan.
• Đối với hàng hóa quá cảnh, chuyển khẩu: Hàng hóa quá cảnh qua lãnh thổ Việt Nam phải chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan và cơ quan kiểm dịch thực vật từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất, đảm bảo không làm lây lan dịch hại.

Cơ chế phối hợp giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Kiểm dịch thực vật

Để tối ưu hóa quy trình thông quan và tránh chồng chéo, Công văn 5512/TCHQ-GSQL nhấn mạnh các nguyên tắc phối hợp sau:

• Chia sẻ thông tin: Cơ quan hải quan và cơ quan kiểm dịch thực vật tại cửa khẩu chủ động trao đổi thông tin về danh mục hàng hóa, lịch trình phương tiện vận chuyển và các trường hợp nghi ngờ vi phạm pháp luật về kiểm dịch.
• Địa điểm kiểm tra: Việc kiểm tra thực tế hàng hóa (lấy mẫu kiểm dịch) được thực hiện tại cửa khẩu nhập hoặc tại các địa điểm kiểm tra được cơ quan kiểm dịch thực vật chấp thuận, dưới sự giám sát của cơ quan hải quan.
• Xử lý hàng hóa không đạt yêu cầu: Trường hợp hàng hóa nhập khẩu bị phát hiện nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật của Việt Nam hoặc đối tượng phải kiểm soát, cơ quan kiểm dịch thực vật sẽ ra quyết định xử lý (buộc tiêu hủy, tái xuất hoặc áp dụng các biện pháp xử lý y tế phù hợp). Cơ quan hải quan có trách nhiệm phối hợp giám sát việc thực hiện các quyết định xử lý này.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Văn bản phân định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan các cấp và doanh nghiệp xuất nhập khẩu:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Có trách nhiệm phổ biến, chỉ đạo các Chi cục Hải quan cửa khẩu thực hiện nghiêm túc hướng dẫn tại Công văn này; không tự ý yêu cầu thêm các chứng từ ngoài quy định của Thông tư 05/2013/TT-BNNPTNT.
• Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Phải khai báo trung thực, đầy đủ thông tin về hàng hóa; chủ động liên hệ với cơ quan kiểm dịch thực vật để thực hiện đăng ký và lấy mẫu kiểm tra đúng thời hạn quy định nhằm tránh phát sinh chi phí lưu kho bãi.