Công văn 5384/TCHQ-TXNK được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện các quy định mới của Luật số 21/2012/QH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế và Nghị định số 83/2013/NĐ-CP. Văn bản này tập trung hướng dẫn chi tiết các nội dung cốt lõi về thời hạn nộp thuế, bảo lãnh thuế, cách tính tiền chậm nộp và các thủ tục hành chính liên quan đến nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

1. Quy định về thời hạn nộp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

Công văn hướng dẫn chi tiết thời hạn nộp thuế áp dụng cho từng nhóm đối tượng cụ thể nhằm bảo đảm quản lý chặt chẽ nguồn thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp:

• Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu: Thời hạn nộp thuế tối đa là 275 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan. Để được áp dụng thời hạn này, người nộp thuế phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện như: có cơ sở sản xuất hàng xuất khẩu trên lãnh thổ Việt Nam; có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu trong thời gian ít nhất 02 năm liên tục tính đến ngày đăng ký tờ khai hải quan mà không bị xử lý về hành vi trốn thuế, gian lận thuế; không nợ tiền thuế quá hạn, tiền chậm nộp, tiền phạt.
• Đối với hàng hóa kinh doanh tạm nhập, tái xuất: Thời hạn nộp thuế là 15 ngày kể từ ngày hết thời hạn tạm nhập tái xuất theo quy định (bao gồm cả thời gian được gia hạn). Trường hợp doanh nghiệp thực hiện tái xuất trong thời hạn tạm nhập tái xuất thì không phải nộp thuế nhập khẩu đối với số lượng hàng hóa thực tế tái xuất.
• Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu khác: Người nộp thuế phải nộp thuế trước khi thông quan hoặc giải phóng hàng hóa. Trường hợp được tổ chức tín dụng bảo lãnh số tiền thuế phải nộp thì thời hạn nộp thuế được kéo dài theo thời hạn bảo lãnh nhưng không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan.

2. Hướng dẫn về áp dụng bảo lãnh thuế

Việc bảo lãnh thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được thực hiện dưới hai hình thức là bảo lãnh riêng và bảo lãnh chung:

• Bảo lãnh riêng: Là việc tổ chức tín dụng cam kết bảo lãnh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế cho một tờ khai hải quan hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Bảo lãnh chung: Là việc tổ chức tín dụng cam kết bảo lãnh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế cho hai tờ khai hải quan hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trở lên tại một hoặc nhiều Chi cục Hải quan. Bảo lãnh chung được trừ lùi số tiền thuế được bảo lãnh tương ứng với số tiền thuế của các tờ khai hải quan đã được thông quan hoặc giải phóng hàng và được khôi phục lại sau khi người nộp thuế đã nộp đủ tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
• Xử lý khi quá hạn bảo lãnh: Nếu hết thời hạn bảo lãnh mà người nộp thuế chưa nộp thuế và tiền chậm nộp (nếu có), tổ chức tín dụng bảo lãnh có trách nhiệm nộp thay số tiền thuế, tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước trên cơ sở yêu cầu của cơ quan hải quan.

3. Quy định về cách tính tiền chậm nộp thuế

Công văn hướng dẫn cụ thể mức tính tiền chậm nộp và thời gian tính tiền chậm nộp đối với các khoản nợ thuế phát sinh:

• Mức tính tiền chậm nộp: Áp dụng mức 0,05% mỗi ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp đối với hành vi chậm nộp thuế dưới 90 ngày. Đối với số ngày chậm nộp vượt quá 90 ngày, áp dụng mức tính 0,07% mỗi ngày trên số tiền thuế chậm nộp.
• Xác định thời gian chậm nộp: Thời gian tính tiền chậm nộp được tính liên tục kể từ ngày tiếp sau ngày hết hạn nộp thuế, ngày hết thời hạn gia hạn nộp thuế, ngày hết thời hạn nộp dần tiền thuế hoặc ngày áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế đến ngày người nộp thuế nộp đủ số tiền thuế vào ngân sách nhà nước.

4. Thủ tục miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế và xóa nợ thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thống nhất thực hiện quy trình tiếp nhận, kiểm tra và xử lý hồ sơ liên quan đến nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp:

• Hồ sơ hoàn thuế, không thu thuế: Người nộp thuế phải nộp đầy đủ các chứng từ chứng minh hàng hóa thực tế xuất khẩu hoặc nhập khẩu, chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và các tài liệu liên quan khác theo đúng quy định của pháp luật.
• Thẩm quyền và thời hạn giải quyết: Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ. Trong thời hạn quy định, cơ quan hải quan phải ban hành quyết định miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế hoặc thông báo cho người nộp thuế lý do không thuộc diện được miễn, giảm, hoàn thuế, đảm bảo tính minh bạch và rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp.