Tóm tắt Công văn 52/TCT-CS về đánh giá lại tài sản cố định

Công văn 52/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc và hướng dẫn chi tiết về mặt chính sách thuế đối với việc đánh giá lại tài sản cố định (TSCĐ) tại các doanh nghiệp. Nội dung văn bản tập trung làm rõ điều kiện để ghi nhận giá trị tài sản thay đổi và nguyên tắc trích khấu hao tài sản sau khi đánh giá lại khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

Các trường hợp được phép đánh giá lại tài sản cố định

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế và các quy định pháp luật liên quan, doanh nghiệp không được tự ý đánh giá lại tài sản cố định ghi trên sổ sách kế toán. Việc đánh giá lại chỉ được thực hiện trong các trường hợp cụ thể sau:

• Có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Thực hiện tổ chức lại doanh nghiệp theo quy định của pháp luật bao gồm: chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
• Đưa tài sản đi góp vốn liên doanh, liên kết, hoặc thu hồi vốn góp khi giải thể, chia tách theo quy định.

Nguyên tắc xác định chi phí khấu hao khi tính thuế TNDN

Công văn làm rõ cách xử lý đối với phần chênh lệch giá trị tài sản cố định tăng hoặc giảm sau khi đánh giá lại để tính vào chi phí được trừ:

• Đối với trường hợp đánh giá lại đúng quy định: Giá trị tài sản cố định sau khi đánh giá lại theo đúng các trường hợp được phép nêu trên sẽ là cơ sở để doanh nghiệp trích khấu hao vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Doanh nghiệp phải đảm bảo có đầy đủ hồ sơ, chứng thư thẩm định giá và hóa đơn, chứng từ hợp pháp.
• Đối với trường hợp tự ý đánh giá lại: Nếu doanh nghiệp tự ý đánh giá lại tài sản cố định không thuộc các trường hợp được phép theo quy định của pháp luật, thì phần chênh lệch tăng do đánh giá lại không được trích khấu hao vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Doanh nghiệp chỉ được trích khấu hao theo nguyên giá lịch sử ban đầu trước khi đánh giá lại.

Yêu cầu về hồ sơ và chứng từ chứng minh

Để phần chi phí khấu hao từ giá trị tài sản đánh giá lại được cơ quan thuế chấp thuận là chi phí hợp lý, hợp lệ, doanh nghiệp cần hoàn thiện bộ hồ sơ bao gồm:

• Quyết định của cấp có thẩm quyền hoặc biên bản họp của Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị về việc đánh giá lại tài sản để thực hiện các nghiệp vụ tổ chức lại hoặc góp vốn.
• Chứng thư thẩm định giá của tổ chức có chức năng hoạt động thẩm định giá độc lập theo quy định của pháp luật.
• Biên bản giao nhận tài sản và biên bản đánh giá lại tài sản cố định của Hội đồng giao nhận, đánh giá tài sản.

Lưu ý quan trọng đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa việc đánh giá lại tài sản phục vụ cho mục đích quản trị nội bộ hoặc trình bày báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán quốc tế với việc đánh giá lại tài sản phục vụ cho mục đích tính thuế TNDN. Mọi khoản chênh lệch tăng từ việc tự ý đánh giá lại tài sản cố định đều sẽ bị cơ quan thuế loại ra khỏi chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN năm.