Công văn 4855/TCHQ-TXNK năm 2024 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến công tác hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu. Văn bản này tháo gỡ các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc xác định điều kiện, hồ sơ và thủ tục hoàn thuế, đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Nguyên tắc và điều kiện hoàn thuế nhập khẩu

Công văn tập trung làm rõ các điều kiện cốt lõi để doanh nghiệp được hưởng chính sách hoàn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu phục vụ hoạt động sản xuất hàng xuất khẩu:

• Xác định thực tế xuất khẩu: Sản phẩm xuất khẩu phải được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu, vật tư nhập khẩu. Doanh nghiệp phải chứng minh được quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp đối với cơ sở sản xuất, máy móc thiết bị phù hợp với nguyên liệu nhập khẩu.
• Tính hợp pháp của hồ sơ: Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ chứng từ chứng minh việc nộp thuế nhập khẩu ở khâu nhập khẩu và các chứng từ chứng minh hàng hóa đã thực tế xuất khẩu ra nước ngoài hoặc xuất khẩu vào khu phi thuế quan.
• Thời hạn nộp hồ sơ: Việc nộp hồ sơ hoàn thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 134/2016/NĐ-CP và Nghị định 18/2021/NĐ-CP.

Xử lý thuế đối với phế liệu, phế phẩm và nguyên liệu dư thừa

Một trong những nội dung trọng tâm được hướng dẫn trong Công văn 4855/TCHQ-TXNK là việc xử lý nghĩa vụ thuế đối với lượng phế liệu, phế phẩm thu hồi được trong quá trình sản xuất:

• Định mức tiêu hao thực tế: Doanh nghiệp phải xây dựng và thông báo định mức thực tế sử dụng nguyên liệu để sản xuất sản phẩm xuất khẩu. Lượng nguyên liệu cấu thành trong phế liệu, phế phẩm nằm trong định mức tiêu hao hợp lý sẽ được xem xét hoàn thuế tương ứng.
• Kê khai nộp thuế khi tiêu thụ nội địa: Đối với lượng nguyên liệu dư thừa hoặc phế liệu, phế phẩm có giá trị thương mại được chuyển tiêu thụ nội địa, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai, nộp thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Thủ tục kiểm tra, giám sát của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính minh bạch và phòng chống gian lận hoàn thuế, Tổng cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra:

• Kiểm tra sau thông quan: Tăng cường công tác kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế để xác định tính chính xác của báo cáo quyết toán, định mức thực tế và sự phù hợp của năng lực sản xuất.
• Đối chiếu chứng từ thanh toán: Kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với các lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu làm cơ sở quyết định hoàn thuế.
• Phối hợp liên ngành: Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi ngờ về nguồn gốc hàng hóa hoặc tính xác thực của giao dịch xuất khẩu, cơ quan hải quan sẽ phối hợp với cơ quan thuế nội địa và các cơ quan chức năng để xác minh làm rõ trước khi thực hiện hoàn thuế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Việc ban hành Công văn 4855/TCHQ-TXNK năm 2024 giúp thống nhất quy trình xử lý hồ sơ hoàn thuế trên toàn quốc, giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, ngăn chặn các hành vi trục lợi chính sách hoàn thuế.