Tóm tắt Công văn 4543/TCT-QLN năm 2023 về giải đáp vướng mắc cưỡng chế nợ thuế

Công văn 4543/TCT-QLN do Tổng cục Thuế ban hành năm 2023 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, đặc biệt là biện pháp trích tiền từ tài khoản và phong tỏa tài khoản của người nộp thuế tại các tổ chức tín dụng.

1. Nguyên tắc áp dụng biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản

Tổng cục Thuế hướng dẫn cụ thể về trình tự và điều kiện áp dụng biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản của đối tượng nợ thuế:

• Đối tượng bị áp dụng: Người nộp thuế có tiền thuế nợ đã quá thời hạn nộp hoặc thời hạn gia hạn nộp thuế theo quy định, hoặc người nộp thuế không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về quản lý thuế.
• Yêu cầu đối với quyết định cưỡng chế: Quyết định cưỡng chế phải được gửi đến tổ chức tín dụng nơi người nộp thuế mở tài khoản và gửi cho người nộp thuế trước khi thực hiện cưỡng chế.
• Thứ tự ưu tiên tài khoản: Cơ quan thuế thực hiện cưỡng chế đối với các tài khoản thanh toán, tài khoản tiền gửi của người nộp thuế mở tại các ngân hàng thương mại hoặc tổ chức tín dụng khác.

2. Trách nhiệm phối hợp của các tổ chức tín dụng

Công văn làm rõ trách nhiệm pháp lý và nghĩa vụ phối hợp của các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng khi nhận được quyết định cưỡng chế từ cơ quan thuế:

• Nghĩa vụ phong tỏa và trích tiền: Ngay khi nhận được quyết định cưỡng chế, tổ chức tín dụng có trách nhiệm phong tỏa tài khoản của người nộp thuế và thực hiện trích chuyển số tiền ghi trên quyết định cưỡng chế vào tài khoản ngân sách nhà nước.
• Xử lý khi số dư tài khoản không đủ: Trường hợp số dư tài khoản của người nộp thuế nhỏ hơn số tiền ghi trên quyết định cưỡng chế, tổ chức tín dụng vẫn phải thực hiện trích toàn bộ số dư hiện có. Đồng thời, tiếp tục theo dõi và trích tiếp số tiền phát sinh trên tài khoản của người nộp thuế trong thời gian quyết định cưỡng chế có hiệu lực.
• Nghĩa vụ thông tin: Tổ chức tín dụng phải thông báo bằng văn bản hoặc qua hệ thống điện tử cho cơ quan thuế về kết quả thực hiện cưỡng chế hoặc lý do không thể thực hiện cưỡng chế (như tài khoản không có số dư, tài khoản đã đóng).

3. Giải quyết vướng mắc khi người nộp thuế mở nhiều tài khoản

Đối với trường hợp người nộp thuế mở nhiều tài khoản tại các tổ chức tín dụng khác nhau, Tổng cục Thuế đưa ra phương án xử lý đồng bộ:

• Cơ quan thuế có quyền ban hành quyết định cưỡng chế gửi đến nhiều tổ chức tín dụng nơi người nộp thuế mở tài khoản để đảm bảo khả năng thu hồi nợ thuế.
• Tổng số tiền yêu cầu cưỡng chế trên các quyết định gửi đến các ngân hàng không được vượt quá tổng số tiền thuế nợ thực tế của người nộp thuế.
• Khi một trong các tổ chức tín dụng đã thực hiện trích đủ số tiền thuế nợ theo quyết định cưỡng chế, cơ quan thuế có trách nhiệm ban hành ngay quyết định chấm dứt hiệu lực cưỡng chế gửi đến các tổ chức tín dụng còn lại để giải tỏa tài khoản cho doanh nghiệp.

4. Tổ chức thực hiện và giám sát quy trình cưỡng chế

Để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế, Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương:

• Thực hiện rà soát, đối chiếu chính xác số liệu nợ thuế trước khi ban hành quyết định cưỡng chế để tránh tình trạng cưỡng chế sai, cưỡng chế thừa.
• Tăng ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện truyền nhận quyết định cưỡng chế bằng phương thức điện tử giữa cơ quan thuế và các ngân hàng thương mại nhằm rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả thu hồi nợ.
• Giải quyết kịp thời các khiếu nại, kiến nghị của người nộp thuế liên quan đến việc phong tỏa tài khoản và trích tiền sai quy định (nếu có).