Tóm tắt Công văn 4451/TCHQ-GSQL năm 2024 về việc kiểm tra và xử lý C/O mẫu D trong thông quan hàng hóa

Công văn 4451/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các quy định liên quan đến việc kiểm tra, tiếp nhận và xác định tính hợp lệ của Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA). Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Hướng dẫn về hình thức thể hiện và chữ ký, con dấu trên C/O mẫu D

Tổng cục Hải quan đưa ra các chỉ đạo cụ thể đối với việc kiểm tra tính pháp lý của chữ ký và con dấu trên C/O mẫu D, đặc biệt là trong bối cảnh số hóa chứng từ thương mại giữa các nước thành viên ASEAN:

• Chấp nhận chữ ký và con dấu điện tử: Hướng dẫn chi tiết về việc công nhận tính hợp lệ của các C/O mẫu D được cấp dưới dạng điện tử hoặc có chữ ký, con dấu quét (scan) từ các nước thành viên ASEAN, phù hợp với lộ trình triển khai Cơ chế một cửa ASEAN.
• Đối chiếu cơ sở dữ liệu: Công chức hải quan thực hiện đối chiếu chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O trên hệ thống dữ liệu đã được Tổng cục Hải quan cập nhật và thông báo.
• Xử lý khác biệt nhỏ: Các sai sót nhỏ không ảnh hưởng đến tính trung thực của xuất xứ hàng hóa (như lỗi chính tả, cách trình bày không làm thay đổi bản chất thông tin) cần được xem xét chấp nhận, tránh gây ách tắc cho doanh nghiệp trong quá trình thông quan.

Kiểm tra tiêu chí xuất xứ và việc khai báo trị giá FOB

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn 4451/TCHQ-GSQL là việc kiểm tra tính chính xác của tiêu chí xuất xứ và trị giá FOB ghi trên C/O:

• Trường hợp bắt buộc khai báo trị giá FOB: Làm rõ các trường hợp bắt buộc phải thể hiện trị giá FOB trên C/O mẫu D (ví dụ: khi áp dụng tiêu chí hàm lượng giá trị khu vực - RVC) và các trường hợp được miễn khai báo trị giá FOB theo quy định sửa đổi của Hiệp định ATIGA.
• Tính nhất quán của thông tin: Thông tin về lượng hàng, mô tả hàng hóa, mã HS và tiêu chí xuất xứ trên C/O phải hoàn toàn tương thích với tờ khai hải quan và các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan như hóa đơn thương mại và vận đơn.

Quy trình phối hợp xác minh và xử lý các trường hợp nghi ngờ

Để đảm bảo việc áp dụng thuế suất ưu đãi đúng đối tượng, Tổng cục Hải quan hướng dẫn quy trình xử lý khi phát sinh nghi ngờ về tính hợp lệ của C/O mẫu D:

• Gửi yêu cầu xác minh: Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về xuất xứ hàng hóa hoặc tính xác thực của C/O mẫu D, Cục Hải quan địa phương báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành gửi thư xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu.
• Giải tỏa hàng hóa trong thời gian chờ kết quả: Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được thông quan theo thuế suất thông thường (MFN) hoặc doanh nghiệp có thể thực hiện bảo lãnh thuế để giải tỏa hàng, sau đó sẽ áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt ATIGA nếu kết quả xác minh hợp lệ.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 4451/TCHQ-GSQL năm 2024 đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình kiểm tra hải quan, giảm thiểu rủi ro pháp lý cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Việc hướng dẫn rõ ràng về C/O mẫu D giúp đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa, thúc đẩy giao thương nội khối ASEAN và đảm bảo thực thi nghiêm túc các cam kết quốc tế của Việt Nam trong Hiệp định ATIGA.