Tóm tắt Công văn 436/TCHQ-TXNK năm 2016 về xử lý thuế mặt hàng Phân bón

Công văn 436/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố giải quyết thống nhất các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc phân loại, áp dụng chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với mặt hàng phân bón nhập khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và chuẩn hóa quy trình thực hiện của cơ quan hải quan địa phương.

- Bối cảnh và căn cứ pháp lý ban hành

Công văn được ban hành trong bối cảnh có sự thay đổi lớn về chính sách thuế GTGT đối với mặt hàng phân bón theo quy định tại Luật số 71/2014/QH13 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2015). Theo đó, phân bón được chuyển từ đối tượng chịu thuế GTGT với thuế suất 5% sang đối tượng không chịu thuế GTGT từ khâu nhập khẩu đến khâu sản xuất, thương mại nội địa. Sự thay đổi này dẫn đến một số vướng mắc trong việc xử lý thuế đối với các lô hàng nhập khẩu chuyển tiếp hoặc khai báo sai quy định.

- Nguyên tắc áp dụng chính sách thuế GTGT đối với phân bón

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương quán triệt và thực hiện đúng nguyên tắc:

• Kể từ ngày Luật số 71/2014/QH13 có hiệu lực, mặt hàng phân bón nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT ở khâu nhập khẩu.
• Doanh nghiệp nhập khẩu mặt hàng phân bón không phải kê khai, nộp thuế GTGT tại khâu nhập khẩu với cơ quan hải quan.
• Việc xác định mặt hàng có phải là phân bón hay không phải căn cứ vào Giấy chứng nhận chất lượng của cơ quan kiểm tra nhà nước có thẩm quyền hoặc các tài liệu kỹ thuật, giấy phép nhập khẩu liên quan.

- Hướng dẫn xử lý tiền thuế GTGT nộp thừa

Đối với các trường hợp doanh nghiệp đã nộp thuế GTGT cho mặt hàng phân bón ở khâu nhập khẩu do khai báo nhầm hoặc do các nguyên nhân khách quan khác, Tổng cục Hải quan hướng dẫn phương án xử lý cụ thể:

• Cơ quan hải quan nơi doanh nghiệp mở tờ khai có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu hồ sơ thực tế của lô hàng nhập khẩu.
• Nếu xác định số thuế GTGT đã nộp thuộc trường hợp nộp thừa (do hàng hóa thực tế là phân bón thuộc đối tượng không chịu thuế nhưng doanh nghiệp đã kê khai và nộp thuế), cơ quan hải quan thực hiện hoàn trả tiền thuế nộp thừa cho doanh nghiệp theo đúng quy định tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Trường hợp doanh nghiệp đã kê khai, khấu trừ số thuế GTGT nộp khâu nhập khẩu này với cơ quan thuế nội địa, cơ quan hải quan phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế để kiểm tra, đối chiếu, đảm bảo không xảy ra việc hoàn thuế trùng lặp hoặc hoàn thuế sai đối tượng.

- Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan hải quan các cấp

Để đảm bảo hiệu quả thực thi và ngăn ngừa gian lận thương mại, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc niêm yết công khai hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục hoàn thuế nộp thừa nhanh chóng, đúng quy định.
• Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng khai báo là phân bón (để hưởng chính sách không chịu thuế GTGT) nhằm phát hiện các trường hợp cố tình khai sai chủng loại, mã số hàng hóa để gian lận thuế.
• Chủ động phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành tại địa phương để kiểm soát chặt chẽ chất lượng và danh mục phân bón nhập khẩu lưu thông trên thị trường.