1. Mục đích ban hành và phạm vi áp dụng của Công văn 4185/TCHQ-GSQL

Công văn 4185/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất quy trình, thủ tục hải quan đối với các trường hợp doanh nghiệp thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển đổi loại hình nhập khẩu đối với hàng hóa đã làm thủ tục nhập khẩu trước đó. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, đảm bảo tính minh bạch và ngăn ngừa các hành vi gian lận thuế, trốn thuế trong hoạt động xuất nhập khẩu.

2. Quy định về thủ tục khai báo hải quan khi chuyển đổi loại hình

Khi doanh nghiệp có nhu cầu thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng hàng hóa đã được miễn thuế, không chịu thuế sang đối tượng chịu thuế hoặc tiêu thụ nội địa, thủ tục khai báo được quy định cụ thể như sau:

• Đăng ký tờ khai mới: Người khai hải quan phải đăng ký tờ khai hải quan mới theo loại hình nhập khẩu tương ứng (ví dụ: chuyển từ loại hình miễn thuế sang tiêu thụ nội địa sử dụng mã loại hình A42 hoặc các mã loại hình phù hợp khác theo quy định).
• Chính sách quản lý hàng hóa: Chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu và chính sách thuế được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới, trừ trường hợp tại thời điểm làm thủ tục nhập khẩu ban đầu doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ các chính sách quản lý nhập khẩu theo quy định của pháp luật.
• Khai báo thông tin liên kết: Trên tờ khai hải quan mới, doanh nghiệp bắt buộc phải khai báo rõ số tờ khai hải quan nhập khẩu ban đầu, ngày đăng ký tờ khai ban đầu và lý do chuyển đổi mục đích sử dụng tại phần ghi chú hoặc các chỉ tiêu thông tin theo hướng dẫn của hệ thống dữ liệu điện tử.

3. Nguyên tắc xác định trị giá tính thuế và thời điểm tính thuế

Việc xác định trị giá tính thuế và thời điểm áp dụng thuế suất khi chuyển đổi loại hình nhập khẩu được thực hiện theo các nguyên tắc chặt chẽ nhằm đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước:

• Thời điểm tính thuế: Thời điểm tính thuế, áp dụng thuế suất và tỷ giá quy đổi ngoại tệ là thời điểm người khai hải quan đăng ký tờ khai hải quan mới đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng hoặc chuyển nhượng.
• Trị giá tính thuế: Trị giá tính thuế đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng được xác định trên cơ sở trị giá hải quan của hàng hóa tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng. Đối với hàng hóa đã qua sử dụng tại Việt Nam, trị giá tính thuế được xác định dựa trên giá trị sử dụng còn lại của hàng hóa theo quy định của pháp luật về trị giá hải quan.
• Nghĩa vụ nộp thuế: Doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế (bao gồm thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc các loại thuế, phí khác nếu có) trước khi hàng hóa được thông quan theo loại hình mới.

4. Trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Công văn 4185/TCHQ-GSQL phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong quá trình thực hiện thủ tục chuyển đổi loại hình nhập khẩu:

• Đối với doanh nghiệp (Người khai hải quan): Phải tự kê khai, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo, đặc biệt là tình trạng thực tế và giá trị còn lại của hàng hóa tại thời điểm chuyển đổi. Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ liên quan để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu thông tin giữa tờ khai hải quan mới và tờ khai hải quan ban đầu. Thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa trong các trường hợp nghi ngờ có gian lận về số lượng, chủng loại hoặc trị giá. Đồng thời, tăng cường công tác quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi lợi dụng chính sách chuyển đổi loại hình nhằm mục đích trốn thuế.