Tóm tắt Công văn 4149/TCHQ-KTTT về giá tính thuế hàng nhập khẩu

Công văn 4149/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh, tăng cường công tác kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản hướng tới mục tiêu chống thất thu thuế, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua giá, đồng thời đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc.

Dưới đây là tổng hợp và phân tích chi tiết các nội dung chỉ đạo cốt lõi của Công văn 4149/TCHQ-KTTT:

- Mục tiêu và phạm vi chỉ đạo của Tổng cục Hải quan

• Tăng cường hiệu quả công tác quản lý trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu trong toàn ngành, đặc biệt là đối với các nhóm mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn hoặc có rủi ro cao về trị giá.
• Khắc phục những tồn tại, hạn chế trong khâu kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá tính thuế tại các Chi cục Hải quan địa phương, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế vào ngân sách nhà nước.
• Tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng, lành mạnh cho các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật hải quan, đồng thời răn đe các hành vi khai sai, khai thấp trị giá để trốn thuế.

- Quy trình kiểm tra trị giá khai báo và xử lý nghi vấn

• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết trị giá khai báo của doanh nghiệp ngay trong quá trình làm thủ tục thông quan đối với các lô hàng thuộc diện phân luồng kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa.
• Trường hợp phát hiện mức giá khai báo của doanh nghiệp thấp hơn mức giá tại Cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hoặc có các dấu hiệu nghi vấn khác, công chức hải quan phải thực hiện nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình.
• Việc thiết lập nghi vấn phải dựa trên các cơ sở thông tin rõ ràng, khách quan và được ghi nhận đầy đủ trên hệ thống thông tin quản lý trị giá hải quan.

- Hướng dẫn công tác tham vấn trị giá hải quan

• Công tác tham vấn phải được thực hiện nghiêm túc theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Thông tư số 39/2015/TT-BTC và Thông tư số 60/2019/TT-BTC của Bộ Tài chính.
• Cán bộ hải quan thực hiện tham vấn phải nghiên cứu kỹ hồ sơ, chuẩn bị đầy đủ các nguồn thông tin dữ liệu đối chứng để đối thoại trực tiếp với người khai hải quan một cách thuyết phục.
• Kết quả tham vấn phải được lập thành biên bản chi tiết, ghi nhận rõ ràng các ý kiến giải trình của doanh nghiệp và kết luận của cơ quan hải quan về việc chấp nhận hay bác bỏ trị giá khai báo.
• Trường hợp doanh nghiệp không đến tham vấn theo đúng lịch hẹn hoặc không cung cấp được các chứng từ, tài liệu hợp pháp để chứng minh trị giá khai báo, cơ quan hải quan sẽ thực hiện bác bỏ trị giá khai báo theo quy định.

- Nguyên tắc xác định trị giá tính thuế khi bác bỏ trị giá khai báo

• Khi có đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp, cơ quan hải quan phải tiến hành xác định trị giá tính thuế ngay trong thời hạn quy định để giải tỏa hàng hóa hoặc thông quan hàng hóa.
• Việc xác định trị giá tính thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá quy định tại Luật Hải quan, không được tự ý nhảy cóc phương pháp.
• Các phương pháp bao gồm: Phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt; phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu tương tự; phương pháp trị giá khấu trừ; phương pháp trị giá tính toán; và phương pháp suy luận.
• Mọi quyết định xác định trị giá tính thuế của cơ quan hải quan phải có căn cứ pháp lý vững chắc, dựa trên các thông tin, dữ liệu khách quan, có thể kiểm chứng được.

- Tăng cường kiểm tra sau thông quan và phối hợp thông tin

• Đối với các lô hàng có nghi vấn về trị giá nhưng chưa đủ cơ sở bác bỏ trong khâu thông quan, hoặc các trường hợp thông quan theo trị giá khai báo nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cao, cơ quan hải quan sẽ chuyển thông tin sang bộ phận kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra chuyên sâu.
• Các Cục Hải quan địa phương có trách nhiệm thường xuyên thu thập, cập nhật thông tin về giá cả thị trường, giá khai báo của các mặt hàng trọng điểm vào Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá để làm cơ sở áp dụng thống nhất.
• Tăng cường sự phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các đơn vị nghiệp vụ trong ngành Hải quan nhằm phát hiện kịp thời các phương thức, thủ đoạn gian lận giá mới phát sinh.