Công văn 4123/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải đáp các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế bảo vệ môi trường (BVMT), đặc biệt tập trung vào đối tượng chịu thuế và các trường hợp miễn, không chịu thuế đối với sản phẩm túi ni lông (bao bì nhựa mỏng). Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu bao bì xác định rõ nghĩa vụ thuế của mình, tránh các rủi ro pháp lý trong quá trình thực hiện.

- Đối tượng chịu thuế bảo vệ môi trường đối với túi ni lông

Theo quy định của Luật Thuế bảo vệ môi trường và các văn bản hướng dẫn thi hành, túi ni lông thuộc diện chịu thuế được làm rõ như sau:

• Túi ni lông thuộc diện chịu thuế (túi nhựa xốp) là loại túi, bao bì nhựa mỏng có hình dạng túi (có miệng túi, có đáy túi, có thành túi và có thể đựng sản phẩm trong đó) được làm từ màng nhựa đơn lớp HDPE, LDPE hoặc LLDPE.
• Việc xác định túi ni lông chịu thuế không phụ thuộc vào mục đích sử dụng thực tế của người mua, mà căn cứ vào đặc tính kỹ thuật và cấu tạo của sản phẩm khi xuất xưởng hoặc nhập khẩu.

- Các trường hợp không thuộc diện chịu thuế bảo vệ môi trường

Công văn làm rõ các trường hợp bao bì, túi ni lông không phải chịu thuế bảo vệ môi trường nhằm khuyến khích sản xuất và bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp đóng gói:

• Bao bì đóng gói sẵn hàng hóa: Bao bì mà tổ chức, cá nhân tự sản xuất hoặc nhập khẩu để đóng gói sản phẩm do chính đơn vị đó sản xuất, gia công ra hoặc mua về để đóng gói.
• Bao bì được tổ chức, cá nhân mua trực tiếp của người sản xuất hoặc người nhập khẩu để đóng gói sản phẩm do mình sản xuất, gia công hoặc mua về để đóng gói.
• Túi ni lông thân thiện với môi trường: Các loại túi ni lông đáp ứng tiêu chí thân thiện với môi trường theo quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường và được cấp Giấy chứng nhận túi ni lông thân thiện với môi trường thì không thuộc diện chịu thuế BVMT.

- Hồ sơ và thủ tục chứng minh không thuộc diện chịu thuế bảo vệ môi trường

Để được áp dụng chính sách không thu thuế bảo vệ môi trường đối với bao bì đóng gói sẵn hàng hóa, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh theo quy định:

• Đối với trường hợp tự sản xuất hoặc nhập khẩu bao bì để đóng gói sản phẩm: Phải có văn bản cam kết tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc sử dụng bao bì đúng mục đích đóng gói sản phẩm.
• Đối với trường hợp mua trực tiếp bao bì từ nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu để đóng gói: Phải có hợp đồng mua bán bao bì ký kết giữa hai bên, trong đó thể hiện rõ mục đích mua bao bì để đóng gói sản phẩm; kèm theo bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của bên mua.
• Hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) hoặc hóa đơn bán hàng phải thể hiện rõ thông tin về hàng hóa và mục đích sử dụng phù hợp với quy định pháp luật về thuế.

- Nguyên tắc xử lý khi sử dụng sai mục đích cam kết

Tổng cục Thuế nhấn mạnh việc giám sát sau thông quan và kiểm tra quyết toán thuế tại trụ sở người nộp thuế:

• Trường hợp cơ quan thuế hoặc cơ quan hải quan phát hiện doanh nghiệp đã kê khai không chịu thuế BVMT nhưng thực tế không dùng để đóng gói sản phẩm mà đem bán thanh lý, tiêu dùng nội bộ hoặc sử dụng vào mục đích khác thì sẽ bị truy thu thuế BVMT.
• Đồng thời, doanh nghiệp vi phạm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và tính tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế hiện hành.