Công văn 3626/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa (C/O) đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và thống nhất thực hiện thủ tục hải quan trong toàn ngành.

Nội dung trọng tâm của Công văn 3626/TCHQ-GSQL

Dưới đây là các hướng dẫn chi tiết và biện pháp xử lý cụ thể được Tổng cục Hải quan đưa ra nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến chứng nhận xuất xứ hàng hóa:

• Xử lý khác biệt nhỏ trên C/O: Tổng cục Hải quan hướng dẫn các Chi cục Hải quan địa phương không bác bỏ C/O trong trường hợp xuất hiện các khác biệt nhỏ, không ảnh hưởng đến tính hợp lệ và bản chất xuất xứ của hàng hóa. Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc sự khác biệt nhỏ về cỡ chữ, cách trình bày giữa các ô trên C/O không làm mất đi hiệu lực của chứng từ nếu thông tin thực tế vẫn khớp với hồ sơ hải quan và hàng hóa nhập khẩu.
• Kiểm tra chữ ký và con dấu trên C/O: Đối với các vướng mắc về chữ ký của người có thẩm quyền hoặc con dấu của cơ quan cấp C/O, công văn yêu cầu đối chiếu trực tiếp với mẫu chữ ký và con dấu đã được cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu đăng ký và cập nhật trên hệ thống dữ liệu của ngành Hải quan. Trường hợp có sự nghi ngờ về tính xác thực, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh thay vì từ chối trực tiếp chứng từ của doanh nghiệp.
• Hướng dẫn đối với một số mẫu C/O cụ thể: Văn bản đưa ra các chỉ dẫn cụ thể đối với từng loại C/O ưu đãi đặc biệt (như C/O Form E, Form D, Form KV, Form AK...). Trong đó, làm rõ cách ghi khai báo thông tin về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành, thông tin về cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng và hành trình vận chuyển thực tế của lô hàng để đảm bảo tính hợp lệ theo quy định của từng Hiệp định thương mại tự do (FTA).
• Chấp nhận C/O trong bối cảnh đặc biệt: Hướng dẫn việc chấp nhận các hình thức C/O mới như C/O điện tử, C/O có chữ ký và con dấu điện tử hoặc bản chụp/bản quét C/O trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của Bộ Công Thương và các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
• Quy trình xác minh xuất xứ hàng hóa: Khi phát hiện nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan địa phương phải báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được thông quan theo thuế suất thông thường hoặc doanh nghiệp phải nộp bảo lãnh thuế theo quy định của pháp luật.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Công văn 3626/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực đối với hoạt động xuất nhập khẩu của cộng đồng doanh nghiệp:

• Rút ngắn thời gian thông quan: Việc làm rõ các tiêu chí chấp nhận C/O giúp giảm thiểu tranh chấp không đáng có giữa công chức hải quan và doanh nghiệp, từ đó đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa tại cửa khẩu.
• Giảm thiểu rủi ro bác C/O: Doanh nghiệp có cơ sở pháp lý rõ ràng để giải trình các lỗi kỹ thuật nhỏ trên C/O, tránh bị áp mức thuế suất ưu đãi thông thường một cách oan uổng.
• Tăng cường tính minh bạch: Thống nhất quy trình thực hiện kiểm tra xuất xứ trên toàn quốc, hạn chế sự tùy tiện trong việc áp dụng quy định của các cơ quan hải quan địa phương khác nhau.