Công văn 3136/TCT-CS năm 2016 do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế quan trọng, giải quyết các vướng mắc liên quan đến chính sách thu tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân được giao đất trước ngày Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực thi hành (trước ngày 01/07/2014). Văn bản này đưa ra các căn cứ pháp lý rõ ràng nhằm thống nhất cách áp dụng pháp luật giữa cơ quan thuế địa phương và người nộp thuế.

- Bối cảnh ban hành và căn cứ pháp lý cốt lõi

• Công văn được ban hành dựa trên việc xem xét đề nghị của Cục Thuế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu về vướng mắc trong chính sách thu tiền sử dụng đất.
• Các văn bản quy phạm pháp luật làm căn cứ giải quyết bao gồm: Luật Đất đai năm 2013, Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất, và Thông tư số 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài chính.
• Nội dung trọng tâm hướng vào việc xử lý chuyển tiếp nghĩa vụ tài chính đối với các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền hoặc được giao đất trước ngày 01/07/2014 nhưng đến nay mới thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

- Nguyên tắc xác định tiền sử dụng đất đối với đất giao trước ngày 01/07/2014

• Đối với trường hợp hộ gia đình, cá nhân được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất ở trước ngày 01/07/2014 nhưng chưa nộp tiền sử dụng đất, việc tính thu tiền sử dụng đất được thực hiện theo quy định tại Khoản 1 Điều 20 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP.
• Tiền sử dụng đất phải nộp được xác định tại thời điểm có quyết định giao đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Trường hợp thời điểm bàn giao đất thực tế khác với thời điểm có quyết định giao đất thì tiền sử dụng đất được xác định theo chính sách và giá đất tại thời điểm bàn giao đất thực tế.
• Nếu không có giấy tờ chứng minh thời điểm bàn giao đất thực tế hoặc thời điểm quyết định giao đất, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào thời điểm hộ gia đình, cá nhân bắt đầu sử dụng đất ổn định để làm căn cứ tính tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật tại thời điểm đó.

- Quy định về việc áp dụng hạn mức đất ở khi tính tiền sử dụng đất

• Diện tích đất tính tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở được xác định theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tại thời điểm giao đất hoặc thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể được pháp luật quy định).
• Đối với phần diện tích đất vượt hạn mức giao đất ở (nếu có), người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất theo giá đất cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định được xác định theo các phương pháp định giá đất quy định tại Nghị định của Chính phủ về giá đất.

- Hướng dẫn phối hợp giữa các cơ quan chức năng tại địa phương

• Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế địa phương phối hợp chặt chẽ với Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký Đất đai để xác định rõ nguồn gốc đất, thời điểm giao đất thực tế và thời điểm người dân bắt đầu sử dụng đất.
• Hồ sơ địa chính do cơ quan tài nguyên và môi trường chuyển sang là căn cứ duy nhất và hợp pháp để cơ quan thuế tính toán, ra thông báo nộp tiền sử dụng đất. Cơ quan thuế không tự ý thay đổi các thông tin về nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất trên hồ sơ địa chính.
• Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện hồ sơ có mâu thuẫn hoặc chưa rõ ràng, cơ quan thuế có trách nhiệm chuyển trả hồ sơ và đề nghị cơ quan tài nguyên và môi trường xác minh, làm rõ trước khi ra thông báo thuế.