Công văn 2971/TCT-TNCN do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và lệ phí trước bạ đối với các giao dịch liên quan đến bất động sản (chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng nhà đất).

1. Chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với giao dịch bất động sản

• Trường hợp miễn thuế TNCN: Hướng dẫn chi tiết việc miễn thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa các đối tượng có mối quan hệ hôn nhân, huyết thống và nuôi dưỡng hợp pháp. Các mối quan hệ này bao gồm: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau. Người nộp thuế có nghĩa vụ cung cấp các giấy tờ hộ tịch hợp pháp để chứng minh mối quan hệ nhân thân này.
• Xác định giá chuyển nhượng làm căn cứ tính thuế: Giá chuyển nhượng bất động sản là giá ghi trên hợp đồng chuyển nhượng tại thời điểm chuyển nhượng. Trong trường hợp hợp đồng không ghi giá hoặc giá ghi trên hợp đồng thấp hơn giá đất, giá tính lệ phí trước bạ nhà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại thời điểm chuyển nhượng, cơ quan thuế sẽ áp dụng bảng giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành để tính thuế.
• Thuế suất áp dụng: Thuế TNCN đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản được xác định theo thuế suất 2% trên giá trị chuyển nhượng hoặc giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.

2. Quy định về lệ phí trước bạ đối với nhà, đất

• Đối tượng được miễn lệ phí trước bạ: Tương tự như thuế TNCN, các trường hợp nhận thừa kế hoặc là quà tặng về nhà ở, đất ở giữa những người có mối quan hệ gia đình ruột thịt (như vợ chồng, cha mẹ với con, ông bà với cháu, anh chị em ruột) cũng thuộc diện được miễn lệ phí trước bạ khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
• Căn cứ tính lệ phí trước bạ: Giá trị đất tính lệ phí trước bạ được xác định dựa trên diện tích đất chịu thuế nhân với giá một mét vuông đất tại bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành. Giá trị nhà tính lệ phí trước bạ được xác định dựa trên diện tích nhà chịu thuế nhân với giá một mét vuông nhà và tỷ lệ chất lượng còn lại của nhà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.

3. Thủ tục hành chính và cơ chế phối hợp liên ngành

• Nộp hồ sơ khai thuế và lệ phí trước bạ: Người nộp thuế thực hiện nộp hồ sơ kê khai thuế TNCN và lệ phí trước bạ cùng với hồ sơ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng tại cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo cơ chế một cửa liên thông (thông thường là Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai).
• Trách nhiệm của cơ quan thuế: Cơ quan thuế có trách nhiệm tiếp nhận phiếu chuyển thông tin địa chính từ cơ quan tài nguyên và môi trường, tiến hành kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, xác định số thuế và lệ phí trước bạ phải nộp hoặc thuộc diện được miễn thuế, sau đó ban hành thông báo nộp tiền để người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ tài chính trước khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.