Công văn 2376/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện Công văn số 5883/BTC-TCHQ của Bộ Tài chính về việc tăng cường quản lý nhà nước, chống gian lận xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa và chuyển tải bất hợp pháp. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp các đơn vị hải quan địa phương thống nhất phương thức thực hiện, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

- Hướng dẫn chi tiết về kiểm tra xuất xứ và ghi nhãn hàng hóa nhập khẩu

• Kiểm tra tính hợp lệ của nhãn hàng hóa: Công chức hải quan thực hiện kiểm tra thực tế đối chiếu giữa thông tin khai báo trên tờ khai hải quan với nhãn gốc của hàng hóa nhập khẩu. Nội dung bắt buộc phải thể hiện trên nhãn bao gồm: tên hàng hóa, tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa, và xuất xứ của hàng hóa.
• Xử lý hành vi giả mạo xuất xứ Việt Nam: Tập trung kiểm soát chặt chẽ đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài nhưng trên nhãn mác, bao bì lại thể hiện chữ viết, hình ảnh, chỉ dẫn địa lý hoặc các thông tin khác khẳng định hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam (ví dụ: "Made in Vietnam", "Sản xuất tại Việt Nam"). Các trường hợp này phải bị lập biên bản vi phạm và xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
• Giải quyết sự không thống nhất thông tin: Trường hợp có sự khác biệt nhỏ không mang tính chất gian lận giữa thông tin trên chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và nhãn thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan yêu cầu người khai hải quan giải trình, cung cấp tài liệu chứng minh để xem xét chấp nhận, tránh gây ách tắc hàng hóa không cần thiết.

- Quy trình kiểm tra thực tế và áp dụng biện pháp quản lý rủi ro

• Phân loại mức độ rủi ro: Áp dụng tiêu chí quản lý rủi ro để quyết định tỷ lệ kiểm tra thực tế đối với các lô hàng thuộc nhóm mặt hàng có nguy cơ cao về gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu hoặc chuyển tải bất hợp pháp.
• Ghi nhận kết quả kiểm tra: Công chức hải quan khi thực hiện kiểm tra thực tế phải ghi nhận đầy đủ, chi tiết tình trạng nhãn mác, xuất xứ của hàng hóa vào Phiếu ghi kết quả kiểm tra và cập nhật đầy đủ lên hệ thống thông tin hải quan.
• Phối hợp liên ngành: Tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng như Quản lý thị trường, Công an, Cơ quan thanh tra chuyên ngành để kiểm tra, giám sát hàng hóa từ khâu thông quan cho đến khi lưu thông trên thị trường nội địa.

- Biện pháp tháo gỡ khó khăn và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

• Khắc phục lỗi ghi nhãn không cố ý: Đối với các trường hợp hàng hóa nhập khẩu có nhãn gốc nhưng thiếu một số nội dung bắt buộc hoặc thiếu nhãn phụ bằng tiếng Việt, nếu không có dấu hiệu cố tình gian lận xuất xứ, cơ quan hải quan cho phép doanh nghiệp đưa hàng hóa về kho bảo quản để thực hiện việc khắc phục, dán bổ sung nhãn phụ trước khi đưa ra lưu thông.
• Ưu tiên doanh nghiệp tuân thủ tốt: Tiếp tục áp dụng các chính sách ưu tiên, thông quan nhanh chóng đối với các doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ pháp luật hải quan tốt, không có vi phạm về xuất xứ và nhãn mác trong thời gian dài.

- Tổ chức thực hiện và chế độ báo cáo

• Phạm vi áp dụng: Các nội dung hướng dẫn tại Công văn này được áp dụng thống nhất tại tất cả các Cục Hải quan tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
• Báo cáo vướng mắc phát sinh: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh các tình huống thực tế chưa được quy định hoặc vượt quá thẩm quyền giải quyết, các đơn vị hải quan địa phương phải kịp thời tổng hợp và báo cáo về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) để nhận chỉ đạo hướng dẫn cụ thể.