Công văn 2184/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến thủ tục thanh khoản hợp đồng gia công, sản xuất xuất khẩu và quản lý nguyên liệu, vật tư nhập khẩu. Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi của văn bản này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan hải quan thực hiện thống nhất, đúng quy định pháp luật.

Văn bản tập trung hướng dẫn các chi cục hải quan địa phương và doanh nghiệp thực hiện thống nhất thủ tục thanh khoản đối với các loại hình sản xuất xuất khẩu, gia công cho thương nhân nước ngoài. Việc hướng dẫn nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình nộp hồ sơ, kiểm tra và xác định số liệu thanh khoản giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan.

• Doanh nghiệp có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thanh khoản theo quy định, bao gồm bảng tổng hợp nguyên liệu nhập khẩu, sản phẩm xuất khẩu, định mức thực tế sử dụng và các chứng từ liên quan khác.
• Cơ quan hải quan thực hiện tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ và đối chiếu số liệu trên hệ thống thông tin quản lý với số liệu báo cáo của doanh nghiệp.
• Thời hạn nộp hồ sơ thanh khoản phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật hải quan đối với từng loại hình hợp đồng gia công hoặc chu kỳ sản xuất.

• Định mức thực tế sản xuất phải được doanh nghiệp xây dựng dựa trên quy trình sản xuất thực tế và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của định mức này.
• Trường hợp có sự chênh lệch giữa số liệu nguyên liệu nhập khẩu thực tế và số liệu đã sử dụng để sản xuất sản phẩm xuất khẩu, doanh nghiệp phải giải trình rõ nguyên nhân và chịu các biện pháp xử lý thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính nếu có sai phạm.

• Đối với nguyên liệu, vật tư dư thừa sau khi kết thúc hợp đồng gia công, doanh nghiệp được hướng dẫn thực hiện các phương án xử lý như: tái xuất, chuyển sang hợp đồng khác, biếu tặng hoặc tiêu hủy theo quy định pháp luật Việt Nam.
• Phế liệu, phế phẩm thu được trong quá trình sản xuất nếu muốn tiêu thụ nội địa phải làm thủ tục kê khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế nhập khẩu (nếu có) theo đúng quy định hiện hành.

• Đối với doanh nghiệp: Phải chủ động theo dõi, đối chiếu số liệu định kỳ, lưu trữ đầy đủ chứng từ sổ sách kế toán liên quan đến hoạt động nhập-xuất-tồn nguyên liệu, sản phẩm để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Tăng cường công tác hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết nhanh chóng các vướng mắc phát sinh; đồng thời thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ để ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế thông qua hình thức thanh khoản.