Tóm tắt Công văn 1947/TCHQ-GSQL năm 2015 về quản lý xuất khẩu than

Công văn 1947/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và giám sát chặt chẽ đối với hoạt động xuất khẩu than. Văn bản hướng dẫn chi tiết các biện pháp nghiệp vụ hải quan nhằm đảm bảo việc xuất khẩu than tuân thủ đúng quy định của pháp luật, ngăn chặn hiệu quả hành vi gian lận thương mại, buôn lậu và xuất khẩu than trái phép.

- Quy định về hồ sơ hải quan và chứng minh nguồn gốc than xuất khẩu

Để đảm bảo tính hợp pháp của nguồn than xuất khẩu, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm ngặt việc kiểm tra hồ sơ lâm sản và nguồn gốc hàng hóa:

• Doanh nghiệp xuất khẩu phải xuất trình đầy đủ chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của lô than theo quy định của Bộ Công Thương và các cơ quan quản lý chuyên ngành.
• Hồ sơ phải thể hiện rõ ràng nguồn gốc than được khai thác từ các mỏ hợp pháp, có hóa đơn, chứng từ mua bán, vận chuyển hợp lệ từ các đơn vị đầu mối được phép khai thác và kinh doanh than (như Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam - TKV, Tổng công ty Đông Bắc).
• Đối với các trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ về tính xác thực của nguồn gốc than, cơ quan hải quan có quyền tạm dừng thông quan để tiến hành xác minh, làm rõ trước khi quyết định cho phép xuất khẩu.

- Tiêu chuẩn chất lượng than xuất khẩu

Công văn nhấn mạnh việc kiểm soát chất lượng than xuất khẩu phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành:

• Than xuất khẩu phải đáp ứng đúng danh mục, tiêu chuẩn chất lượng và chủng loại theo quy định của Bộ Công Thương đối với từng thời kỳ.
• Cơ quan hải quan phối hợp với các tổ chức giám định độc lập được chỉ định để thực hiện việc lấy mẫu, phân tích và giám định chất lượng than thực tế xuất khẩu, đảm bảo sự đồng nhất giữa khai báo hải quan và hàng hóa thực tế về các chỉ số như độ tro, độ ẩm, hàm lượng lưu huỳnh và trị số tỏa nhiệt.

- Quy trình kiểm tra, giám sát hải quan đối với mặt hàng than

Tổng cục Hải quan chỉ đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố tăng cường các biện pháp nghiệp vụ trong quá trình làm thủ tục thông quan:

• Thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa (kiểm hóa) đối với các lô hàng than xuất khẩu theo tỷ lệ và phương thức quy định, chú trọng kiểm tra thực tế về chủng loại, khối lượng và chất lượng than.
• Sử dụng các phương tiện kỹ thuật, cân đo chuyên dụng tại cầu cảng để xác định chính xác khối lượng than xuất khẩu, tránh tình trạng khai sai lệch số lượng để trốn thuế hoặc gian lận thương mại.
• Giám sát chặt chẽ quá trình bốc xếp than lên phương tiện vận chuyển (tàu biển, sà lan) tại các cảng xuất khẩu được chỉ định, đảm bảo không có sự phối trộn hoặc thay đổi hàng hóa sau khi đã kiểm tra.

- Phối hợp liên ngành trong quản lý xuất khẩu than

Để nâng cao hiệu quả quản lý và phòng chống buôn lậu than, công văn hướng dẫn việc phối hợp giữa các lực lượng chức năng:

• Tăng cường trao đổi thông tin giữa cơ quan hải quan với các cơ quan quản lý thị trường, công an, biên phòng và chính quyền địa phương nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi tập kết, vận chuyển và xuất khẩu than trái phép qua biên giới đường biển và đường bộ.
• Phối hợp chặt chẽ với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước được giao nhiệm vụ đầu mối xuất khẩu than để đối chiếu, xác nhận thông tin về các lô hàng xuất khẩu, đảm bảo tính thống nhất và minh bạch trong quản lý số liệu.