Tóm tắt Công văn 178/GSQL-TH về việc xác minh xuất xứ hàng hóa (C/O)

Công văn 178/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình kiểm tra, xác minh tính hợp lệ của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O). Văn bản này đóng vai trò quyết định trong việc tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ và bảo đảm thực thi đúng các cam kết quốc tế về ưu đãi thuế quan.

Các nội dung trọng tâm và hướng dẫn nghiệp vụ cốt lõi bao gồm:

• Nguyên tắc kiểm tra và phát hiện nghi vấn: Cơ quan Hải quan tại cửa khẩu có trách nhiệm kiểm tra chi tiết, đối chiếu thông tin trên C/O với tờ khai hải quan, chứng từ thuộc hồ sơ hải quan và thực tế hàng hóa nhập khẩu. Khi xuất hiện các nghi ngờ hợp lý về tính trung thực của chứng từ hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan Hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh.
• Quy trình thực hiện xác minh C/O: Các Chi cục Hải quan địa phương không tự ý liên hệ trực tiếp với cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu. Thay vào đó, đơn vị phải tổng hợp toàn bộ hồ sơ, lập báo cáo chi tiết về các điểm nghi vấn và gửi về Cục Giám sát quản lý về Hải quan để làm đầu mối thực hiện xác minh quốc tế theo đúng quy định của từng Hiệp định thương mại tự do (FTA) liên quan.
• Chính sách áp dụng thuế trong thời gian chờ kết quả: Trong giai đoạn chờ đợi phản hồi chính thức từ cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu, lô hàng nhập khẩu sẽ không được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt. Doanh nghiệp nhập khẩu phải thực hiện nộp thuế theo mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất tối huệ quốc (MFN).
• Xử lý kết quả sau khi xác minh: Nếu kết quả xác minh từ nước xuất khẩu khẳng định C/O hợp lệ và hàng hóa đáp ứng đầy đủ tiêu chí xuất xứ, cơ quan Hải quan sẽ thực hiện thủ tục hoàn trả số tiền thuế chênh lệch đã nộp cho doanh nghiệp. Ngược lại, nếu kết quả xác minh xác định C/O không hợp lệ, cơ quan Hải quan sẽ chính thức từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt và xử lý vi phạm (nếu có) theo quy định của pháp luật.
• Trách nhiệm phối hợp của người khai hải quan: Doanh nghiệp nhập khẩu có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, trung thực và kịp thời các chứng từ giải trình, tài liệu chứng minh quy trình sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu cấu thành sản phẩm khi có yêu cầu từ cơ quan Hải quan để phục vụ tối đa cho công tác xác minh.

Công văn 178/GSQL-TH là căn cứ pháp lý nghiệp vụ quan trọng giúp các cơ quan hải quan địa phương thực hiện đồng bộ, nhất quán công tác kiểm tra xuất xứ, vừa đảm bảo tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại hợp pháp, vừa nâng cao hiệu quả phòng chống gian lận thương mại qua xuất xứ hàng hóa.