Thông tin chung về văn bản

Công văn số 1520/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2018 nhằm hướng dẫn Công ty cổ phần Sông Đà - Hoàng Long thực hiện việc trích lập dự phòng giảm giá đối với các khoản đầu tư cổ phiếu, chứng khoán theo đúng quy định pháp luật hiện hành.

Điều kiện trích lập dự phòng tổn thất đầu tư chứng khoán

Doanh nghiệp chỉ được phép trích lập dự phòng giảm giá đối với các khoản đầu tư chứng khoán khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Là các loại chứng khoán được doanh nghiệp đầu tư theo đúng quy định của pháp luật.
• Được tự do mua bán trên thị trường mà tại thời điểm kiểm kê, lập báo cáo tài chính có giá thị trường giảm so với giá đang hạch toán trên sổ kế toán.

Các trường hợp không được trích lập dự phòng giảm giá bao gồm:

• Chứng khoán bị hạn chế chuyển nhượng theo quy định của pháp luật.
• Cổ phiếu quỹ của chính doanh nghiệp.
• Trường hợp không thể xác định được giá trị thị trường thực tế của chứng khoán tại thời điểm lập báo cáo.

Lưu ý: Đối với các tổ chức đăng ký hoạt động kinh doanh chứng khoán (như công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ) được thành lập và hoạt động theo Luật chứng khoán thì việc trích lập dự phòng giảm giá chứng khoán sẽ được thực hiện theo quy định riêng biệt.

Phương pháp xác định mức trích lập dự phòng

Mức trích lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán được tính toán cụ thể theo công thức sau:

Mức dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán = Số lượng chứng khoán bị giảm giá tại thời điểm lập báo cáo tài chính x (Giá chứng khoán hạch toán trên sổ kế toán - Giá chứng khoán thực tế trên thị trường).

Trong đó, giá chứng khoán thực tế trên thị trường tại ngày trích lập dự phòng được xác định cụ thể theo từng loại thị trường giao dịch:

• Đối với chứng khoán đã niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX): Được tính theo giá giao dịch bình quân tại ngày trích lập dự phòng.
• Đối với chứng khoán đã niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE): Được tính theo giá đóng cửa tại ngày trích lập dự phòng.
• Đối với chứng khoán chưa niêm yết nhưng đã đăng ký giao dịch trên hệ thống UPCom: Được xác định là giá giao dịch bình quân trên hệ thống tại ngày lập dự phòng.

Nguyên tắc xử lý khoản dự phòng tại thời điểm lập báo cáo

Tại thời điểm lập dự phòng, doanh nghiệp tiến hành so sánh mức dự phòng phải trích lập tính theo công thức với số dư khoản dự phòng hiện có trên sổ kế toán để xử lý như sau:

• Nếu số dự phòng phải trích lập bằng số dư khoản dự phòng hiện có: Doanh nghiệp không phải thực hiện trích lập thêm.
• Nếu số dự phòng phải trích lập cao hơn số dư khoản dự phòng hiện có: Doanh nghiệp thực hiện trích thêm phần chênh lệch vào chi phí tài chính trong kỳ.
• Nếu số dự phòng phải trích lập thấp hơn số dư khoản dự phòng hiện có: Doanh nghiệp phải thực hiện hoàn nhập phần chênh lệch và ghi giảm chi phí tài chính trong kỳ.

Quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) liên quan đến khoản dự phòng

Căn cứ theo hướng dẫn tại Điều 4 Thông tư số 96/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính (sửa đổi, bổ sung Điều 6 Thông tư số 78/2014/TT-BTC) về các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN:

• Các khoản trích lập và sử dụng dự phòng (bao gồm dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng tổn thất các khoản đầu tư tài chính, dự phòng nợ phải thu khó đòi, dự phòng bảo hành sản phẩm, hàng hóa, công trình xây lắp, dự phòng rủi ro nghề nghiệp...) nếu thực hiện không đúng hướng dẫn của Bộ Tài chính sẽ bị coi là chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN.
• Ngược lại, nếu doanh nghiệp thực hiện trích, lập và sử dụng khoản dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán theo đúng hướng dẫn tại Thông tư số 228/2009/TT-BTC thì khoản dự phòng này sẽ được chấp nhận là chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Hướng dẫn thực hiện của Cục Thuế TP Hà Nội

Cục Thuế TP Hà Nội hướng dẫn Công ty cổ phần Sông Đà - Hoàng Long thực hiện trích lập dự phòng giảm giá đầu tư chứng khoán theo đúng nguyên tắc và công thức quy định tại Tiết b Khoản 1 Điều 5 Thông tư 228/2009/TT-BTC khi giá trị chứng khoán thực tế bị giảm so với sổ sách kế toán.

Khoản dự phòng này nếu được trích, lập và sử dụng đúng theo hướng dẫn của Bộ Tài chính sẽ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN của doanh nghiệp. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, doanh nghiệp chủ động liên hệ với Phòng Kiểm tra thuế số 4 - Cục Thuế TP Hà Nội để được hướng dẫn cụ thể.