Công văn 152/QLĐT-PPP năm 2017 do Cục Quản lý đấu thầu ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, nhằm giải đáp các vướng mắc và thống nhất quy trình thực hiện thủ tục đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). Văn bản này đóng vai trò định hướng cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền và các nhà đầu tư trong việc áp dụng đúng các quy định của pháp luật về đầu tư và đấu thầu tại thời điểm ban hành.

- Làm rõ quy trình lập, thẩm định và phê duyệt đề xuất dự án PPP

• Vai trò của bước đề xuất dự án: Đây là bước pháp lý đầu tiên để đánh giá sự cần thiết và tính khả thi sơ bộ của dự án. Công văn hướng dẫn chi tiết cách thức xây dựng nội dung đề xuất nhằm đảm bảo tính khoa học và thực tiễn.
• Thẩm quyền phê duyệt: Xác định rõ thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư và phê duyệt đề xuất dự án thuộc về các Bộ, ngành trung ương hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, tùy thuộc vào quy mô và nguồn vốn sử dụng.
• Yêu cầu nội dung cốt lõi: Đề xuất dự án phải làm rõ phương án tài chính sơ bộ, cơ cấu nguồn vốn (vốn chủ sở hữu, vốn vay, và vốn hỗ trợ của nhà nước nếu có), cũng như các tác động sơ bộ về môi trường và xã hội.

- Hướng dẫn lập và phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS)

• Chủ thể thực hiện: Báo cáo nghiên cứu khả thi có thể do cơ quan nhà nước có thẩm quyền tổ chức lập hoặc giao cho nhà đầu tư có đề xuất dự án được chấp thuận tự bỏ chi phí nghiên cứu.
• Nội dung thẩm định bắt buộc: Phải tập trung đánh giá sâu về phương án tài chính, thời gian hoàn vốn, các rủi ro trong vòng đời dự án và cơ chế chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và nhà đầu tư.
• Sự phù hợp quy hoạch: Dự án bắt buộc phải nằm trong quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và quốc gia đã được phê duyệt.

- Quy trình lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án PPP

• Hình thức lựa chọn ưu tiên: Khuyến khích áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi (trong nước hoặc quốc tế) để đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư.
• Điều kiện chỉ định nhà đầu tư: Chỉ được áp dụng trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật đấu thầu, chẳng hạn như dự án chỉ có một nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu sơ tuyển hoặc liên quan đến an ninh, quốc phòng.
• Đánh giá năng lực nhà đầu tư: Hướng dẫn xây dựng hồ sơ mời sơ tuyển và hồ sơ mời thầu với các tiêu chí rõ ràng về năng lực tài chính, kinh nghiệm thực hiện các dự án tương tự.

- Quản lý tài chính và phần vốn tham gia của Nhà nước

• Vốn hỗ trợ từ ngân sách: Làm rõ nguyên tắc quản lý, giải ngân nguồn vốn đầu tư công tham gia vào dự án PPP (vốn mồi) nhằm tăng tính khả thi tài chính cho dự án và thu hút nhà đầu tư tư nhân.
• Xác định giá, phí dịch vụ: Phương án thu phí và giá dịch vụ công do dự án cung cấp phải được tính toán dựa trên lợi ích hài hòa giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân sử dụng dịch vụ.

- Ý nghĩa thực tiễn và lưu ý khi áp dụng hướng dẫn

• Thống nhất cách hiểu pháp luật: Giúp các địa phương và bộ ngành tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, tránh sự chồng chéo giữa các quy định về đầu tư công và đầu tư tư nhân.
• Hạn chế rủi ro pháp lý: Việc tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn tại Công văn 152/QLĐT-PPP giúp giảm thiểu nguy cơ xảy ra tranh chấp, khiếu nại trong quá trình đấu thầu và thực hiện hợp đồng dự án.
• Lưu ý về điều khoản chuyển tiếp: Đối với các dự án đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư, cần rà soát kỹ lưỡng tiến độ thực tế để áp dụng đúng các quy định chuyển tiếp, tránh làm gián đoạn hoặc kéo dài thời gian triển khai dự án.