Giới thiệu chung về Công văn 151/BXD-KTXD

Công văn 151/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc thanh toán hợp đồng thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dựng công trình (hợp đồng EPC). Văn bản này đóng vai trò làm cơ sở pháp lý giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán thống nhất phương án thực hiện, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên và tuân thủ đúng quy định pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Nguyên tắc thanh toán hợp đồng EPC cốt lõi

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc thanh toán hợp đồng EPC phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản sau:

• Tôn trọng thỏa thuận hợp đồng: Việc thanh toán phải căn cứ vào các điều khoản, điều kiện đã được các bên thỏa thuận hợp pháp trong hợp đồng EPC ký kết, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho dự án.
• Phù hợp với hình thức giá hợp đồng: Tùy thuộc vào hình thức giá hợp đồng (trọn gói, đơn giá cố định hay đơn giá điều chỉnh) mà phương thức nghiệm thu và thanh toán sẽ được áp dụng tương ứng. Đối với hợp đồng trọn gói, việc thanh toán được thực hiện theo tỷ lệ phần trăm giá trị hợp đồng hoặc theo giá trị các mốc giai đoạn thanh toán đã thỏa thuận, không bắt buộc phải đo bóc chi tiết khối lượng hoàn thành như hợp đồng theo đơn giá.
• Bảo đảm tiến độ và chất lượng: Công tác thanh toán chỉ được thực hiện khi các hạng mục công việc, phần việc hoặc toàn bộ công trình đã được nghiệm thu hoàn thành đạt yêu cầu về chất lượng, kỹ thuật theo đúng hồ sơ thiết kế và các tiêu chuẩn áp dụng.

Quy định về hồ sơ và thủ tục thanh toán hợp đồng EPC

Để bảo đảm tính pháp lý và minh bạch trong quá trình giải ngân, Bộ Xây dựng hướng dẫn chi tiết về hồ sơ thanh toán bao gồm:

• Biên bản nghiệm thu: Biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành trong giai đoạn thanh toán có xác nhận của đại diện chủ đầu tư (hoặc tư vấn giám sát) và nhà thầu EPC.
• Bảng xác định giá trị khối lượng: Bảng tính toán giá trị khối lượng công việc hoàn thành theo hợp đồng (theo mẫu quy định hiện hành về hợp đồng xây dựng).
• Hồ sơ chứng minh chất lượng: Các chứng chỉ chất lượng thiết bị, biên bản chạy thử nghiệm (đơn động, liên động không tải và có tải), tài liệu chuyển giao công nghệ và các văn bản nghiệm thu kỹ thuật liên quan.
• Hóa đơn và chứng từ liên quan: Hóa đơn tài chính theo quy định của pháp luật và các chứng từ bảo lãnh (nếu có yêu cầu đối với từng đợt thanh toán).

Hướng dẫn xử lý vướng mắc về điều chỉnh giá và phát sinh

Công văn 151/BXD-KTXD cũng đưa ra định hướng giải quyết đối với các trường hợp phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng EPC:

• Điều chỉnh giá hợp đồng: Việc điều chỉnh giá (nếu có) phải tuân thủ đúng phương pháp, công thức và các nguồn chỉ số giá đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng. Các trường hợp bất khả kháng hoặc thay đổi chế độ chính sách của Nhà nước dẫn đến thay đổi chi phí phải được báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định trước khi thanh toán.
• Xử lý khối lượng phát sinh ngoài hợp đồng: Đối với các công việc phát sinh nằm ngoài phạm vi hợp đồng EPC đã ký, các bên phải tiến hành thương thảo, ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung làm cơ sở cho việc nghiệm thu và thanh toán.

Trách nhiệm của các bên liên quan

Bộ Xây dựng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các chủ thể tham gia vào hợp đồng EPC:

• Chủ đầu tư: Có trách nhiệm tổ chức nghiệm thu kịp thời, rà soát hồ sơ thanh toán đúng thời hạn thỏa thuận, tránh gây chậm trễ ảnh hưởng đến tiến độ dòng tiền của dự án.
• Nhà thầu EPC: Chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác, trung thực của hồ sơ nghiệm thu, khối lượng đề nghị thanh toán và chất lượng công trình, thiết bị đã cung cấp, lắp đặt.