Giới thiệu chung về Công văn 135/BXD-KTXD

Công văn 135/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết việc áp dụng Thông tư số 09/2008/TT-BXD ngày 17/4/2008 về việc hướng dẫn điều chỉnh giá và hợp đồng xây dựng do biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan quản lý giải quyết các vướng mắc thực tế trong quá trình điều chỉnh chi phí xây dựng đối với các dự án chịu ảnh hưởng bởi sự biến động giá lớn trong giai đoạn năm 2007 - 2008.

1. Phạm vi và đối tượng áp dụng điều chỉnh giá hợp đồng

Công văn 135/BXD-KTXD làm rõ các trường hợp được phép điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng theo quy định tại Thông tư 09/2008/TT-BXD, cụ thể bao gồm:

• Các hợp đồng xây dựng thuộc hình thức giá hợp đồng trọn gói hoặc giá hợp đồng theo đơn giá cố định.
• Các gói thầu đang triển khai thực hiện dở dang và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự tăng giá đột biến của các loại vật liệu xây dựng chủ yếu như sắt, thép, xi măng, cát, đá, sỏi, nhựa đường, xăng, dầu.
• Áp dụng đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước (bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước). Khuyến khích các dự án sử dụng nguồn vốn khác áp dụng các hướng dẫn này để giải quyết tranh chấp và điều chỉnh chi phí.

2. Phương pháp xác định chi phí vật liệu được điều chỉnh

Văn bản hướng dẫn chi tiết các phương pháp tính toán chênh lệch giá vật liệu để làm cơ sở điều chỉnh giá trị hợp đồng:

• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Xác định mức chênh lệch giữa giá vật liệu tại thời điểm tính toán điều chỉnh so với giá vật liệu trong hợp đồng hoặc giá vật liệu tại thời điểm đấu thầu (hoặc chỉ định thầu). Công thức tính toán dựa trên khối lượng vật liệu thực tế thi công được nghiệm thu và mức chênh lệch đơn giá thực tế.
• Phương pháp sử dụng hệ số điều chỉnh: Áp dụng đối với các gói thầu có đủ điều kiện và dữ liệu để xác định hệ số biến động giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố theo từng thời kỳ.
• Xác định khối lượng vật liệu điều chỉnh: Khối lượng vật liệu được điều chỉnh là khối lượng vật liệu thực tế đưa vào công trình, được nghiệm thu theo tiến độ thực tế (hoặc tiến độ được điều chỉnh hợp pháp theo quyết định của cấp có thẩm quyền) kể từ thời điểm giá vật liệu có biến động lớn.

3. Xác định thời điểm và nguồn thông tin giá để tính toán điều chỉnh

Để đảm bảo tính chính xác và khách quan, Công văn 135/BXD-KTXD hướng dẫn cụ thể về nguồn dữ liệu giá và thời điểm áp dụng:

• Thời điểm biến động giá: Được xác định là thời điểm thực hiện việc mua bán, đưa vật liệu vào sử dụng cho công trình theo tiến độ thi công đã được các bên thống nhất trong hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng.
• Nguồn thông tin giá vật liệu: Ưu tiên sử dụng thông báo giá của Sở Xây dựng hoặc liên sở Tài chính - Xây dựng địa phương nơi xây dựng công trình tại thời điểm tương ứng.
• Trường hợp đặc thù: Đối với các loại vật liệu không có trong thông báo giá của địa phương hoặc thông báo giá không sát với thực tế thị trường, chủ đầu tư và nhà thầu căn cứ vào hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định của Bộ Tài chính, phù hợp với giá thị trường tại khu vực xây dựng công trình để tính toán cụ thể.

4. Quy trình lập, thẩm định và phê duyệt dự toán chi phí bổ sung

Việc điều chỉnh giá hợp đồng phải tuân thủ quy trình chặt chẽ nhằm tránh thất thoát vốn đầu tư và đảm bảo tính pháp lý:

• Lập dự toán điều chỉnh: Nhà thầu thi công có trách nhiệm lập bảng tính toán điều chỉnh giá hợp đồng (dự toán bổ sung) gửi chủ đầu tư xem xét.
• Thẩm định và phê duyệt: Chủ đầu tư tổ chức thẩm định hoặc thuê tổ chức tư vấn có đủ năng lực để thẩm định dự toán chi phí bổ sung. Sau khi thẩm định, chủ đầu tư phê duyệt dự toán điều chỉnh và ký kết phụ lục hợp đồng bổ sung với nhà thầu.
• Xử lý vượt tổng mức đầu tư: Trường hợp việc điều chỉnh giá hợp đồng dẫn đến làm vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt, chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, quyết định trước khi thực hiện ký phụ lục hợp đồng và triển khai các bước tiếp theo.

5. Trách nhiệm của các bên liên quan

Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của từng chủ thể trong quá trình thực hiện điều chỉnh:

• Chủ đầu tư: Chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác của khối lượng, đơn giá điều chỉnh; chủ động giải quyết các vướng mắc phát sinh và đẩy nhanh tiến độ nghiệm thu, thanh toán cho nhà thầu.
• Nhà thầu xây dựng: Cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc, giá cả vật liệu; thực hiện thi công đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng công trình theo cam kết.
• Các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương: Kịp thời công bố chỉ số giá xây dựng, thông báo giá vật liệu xây dựng sát với diễn biến thị trường để tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng Thông tư 09/2008/TT-BXD một cách đồng bộ và hiệu quả.