Công văn 1294/CT-CS năm 2025 do Cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế tài nguyên, giải quyết các vướng mắc thực tế của người nộp thuế trong quá trình khai thác và sử dụng tài nguyên thiên nhiên. Văn bản tập trung làm rõ các quy định về đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế, giá tính thuế tài nguyên và các trường hợp miễn, giảm thuế theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Xác định đối tượng chịu thuế tài nguyên

Theo hướng dẫn, các loại tài nguyên thiên nhiên thuộc đối tượng chịu thuế bao gồm:

• Khoáng sản kim loại và khoáng sản phi kim loại (bao gồm cả đất, đá, cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường).
• Sản phẩm của rừng tự nhiên, bao gồm các loại thực vật và các loại lâm sản khác khai thác từ rừng tự nhiên.
• Hải sản tự nhiên bao gồm động vật và thực vật thủy sản.
• Nước thiên nhiên, bao gồm nước mặt và nước dưới đất (trừ nước thiên nhiên dùng cho nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp).
• Yến sào thiên nhiên và các loại tài nguyên thiên nhiên khác do Bộ Tài chính quy định.

2. Căn cứ và phương pháp tính thuế tài nguyên

Công văn nhấn mạnh việc xác định thuế tài nguyên phải nộp dựa trên các yếu tố cốt lõi sau:

• Sản lượng tài nguyên tính thuế: Là số lượng, trọng lượng hoặc thể tích của tài nguyên thực tế khai thác trong kỳ tính thuế. Đối với tài nguyên khai thác chưa xác định được sản lượng ngay do chứa nhiều chất khác nhau thì sản lượng tính thuế được xác định dựa trên tỷ lệ hàm lượng của từng chất.
• Giá tính thuế tài nguyên: Là giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Trường hợp tài nguyên khai thác chưa có giá bán (do phải qua chế biến sâu), giá tính thuế được xác định dựa trên giá bán sản phẩm thương mại trừ đi các chi phí chế biến liên quan theo quy định.
• Thuế suất thuế tài nguyên: Áp dụng theo biểu thuế suất do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định đối với từng loại tài nguyên cụ thể tại thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế.

3. Quy định về giá tính thuế tài nguyên trong các trường hợp đặc biệt

Để đảm bảo tính minh bạch, văn bản hướng dẫn chi tiết cách xác định giá tính thuế đối với một số trường hợp đặc thù:

• Đối với tài nguyên khai thác không tiêu thụ trong nước mà xuất khẩu: Giá tính thuế là trị giá hải quan của tài nguyên xuất khẩu (giá FOB) không bao gồm thuế xuất khẩu.
• Đối với nước thiên nhiên dùng để phát điện: Giá tính thuế tài nguyên là giá bán điện thương phẩm bình quân do cơ quan có thẩm quyền công bố.
• Trường hợp cơ quan thuế phát hiện người nộp thuế kê khai giá tính thuế thấp hơn giá quy định tại Bảng giá tính thuế tài nguyên do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành, cơ quan thuế có quyền ấn định thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.

4. Quy trình khai thuế, nộp thuế và quyết toán thuế tài nguyên

Người nộp thuế tài nguyên có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ hành chính thuế sau:

• Thực hiện khai thuế tài nguyên theo tháng đối với sản lượng tài nguyên thực tế khai thác trong tháng.
• Nộp hồ sơ khai thuế tài nguyên chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo tháng phát sinh nghĩa vụ thuế.
• Thực hiện quyết toán thuế tài nguyên hàng năm hoặc khi giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động. Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính.

5. Các chính sách miễn, giảm thuế tài nguyên

Văn bản cũng nhắc lại các trường hợp được hưởng ưu đãi miễn, giảm thuế tài nguyên nhằm khuyến khích đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp:

• Miễn thuế tài nguyên đối với tổ chức, cá nhân khai thác nước thiên nhiên phục vụ cho hoạt động sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp.
• Miễn thuế đối với đất khai thác và sử dụng tại chỗ trong diện tích đất được giao, cho thuê; đất khai thác để san lấp, xây dựng công trình an ninh, quân sự, đê điều.
• Giảm thuế tài nguyên đối với các trường hợp gặp thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ gây thiệt hại đến tài nguyên đã kê khai, nộp thuế (mức giảm tương ứng với tỷ lệ thiệt hại nhưng không vượt quá số thuế phải nộp).