Tóm tắt Công văn 1249/TCT-CS về chính sách thuế đối với hàng hóa bị tổn thất

Công văn 1249/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các cơ quan thuế địa phương và doanh nghiệp thực hiện thống nhất chính sách thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các trường hợp hàng hóa bị tổn thất, hư hỏng trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

- Chính sách thuế Giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa bị tổn thất

Theo hướng dẫn tại Công văn và các quy định pháp luật về thuế GTGT hiện hành, việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa bị tổn thất được quy định cụ thể như sau:

• Trường hợp được khấu trừ: Thuế GTGT đầu vào của hàng hóa bị hao hụt tự nhiên trong quá trình vận chuyển, bơm rót, định lượng hoặc bị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ không được bồi thường thì doanh nghiệp được kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
• Trường hợp không được khấu trừ: Đối với những tổn thất đã được các tổ chức, cá nhân khác bồi thường (như cơ quan bảo hiểm, cá nhân gây ra thiệt hại), phần thuế GTGT tương ứng với giá trị hàng hóa được bồi thường sẽ không được khấu trừ mà phải tính giảm số thuế GTGT đầu vào tương ứng.
• Yêu cầu về hồ sơ chứng minh: Doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh nguyên nhân tổn thất, biên bản kiểm kê, xác định giá trị thiệt hại và các văn bản từ chối bồi thường hoặc quyết định bồi thường của bên thứ ba để làm căn cứ giải trình khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.

- Chính sách thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hàng hóa bị tổn thất

Về mặt chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, giá trị hàng hóa bị tổn thất được xử lý theo các nguyên tắc chặt chẽ:

• Xác định chi phí được trừ: Phần giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn và trường hợp bất khả kháng khác không được bồi thường được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Hàng hóa hết hạn sử dụng, hư hỏng do thay đổi sinh lý hóa tự nhiên: Đối với hàng hóa bị hư hỏng do hết hạn sử dụng, bị hư hỏng do thay đổi quá trình sinh hóa tự nhiên không được bồi thường thì được tính vào chi phí được trừ, với điều kiện doanh nghiệp phải lập đầy đủ hồ sơ theo quy định.
• Hồ sơ xác định chi phí được trừ bao gồm: Biên bản kiểm kê giá trị hàng hóa bị hư hỏng do doanh nghiệp tự lập; Biên bản xác định giá trị hàng hóa bị hư hỏng có chữ ký của đại diện pháp luật và các bộ phận liên quan; Hồ sơ bồi thường thiệt hại được chấp nhận hoặc từ chối (nếu có); Hóa đơn, chứng từ mua hàng hóa bị tổn thất.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp và lưu ý khi thực hiện

Để đảm bảo quyền lợi về thuế và tránh bị xử phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:

• Tính trung thực và kịp thời: Việc lập biên bản kiểm kê và xác định tổn thất phải được thực hiện ngay tại thời điểm phát hiện tổn thất hoặc khi kết thúc kỳ kế toán, đảm bảo tính khách quan và trung thực.
• Lưu trữ hồ sơ khoa học: Toàn bộ hồ sơ, chứng từ liên quan đến hàng hóa bị tổn thất phải được lưu trữ đầy đủ tại doanh nghiệp và xuất trình kịp thời khi cơ quan thuế có yêu cầu thanh tra, kiểm tra quyết toán thuế.
• Phân định rõ nguồn bồi thường: Doanh nghiệp phải hạch toán riêng biệt phần giá trị tổn thất được bồi thường và phần không được bồi thường để kê khai thuế chính xác, tránh việc gộp chung dẫn đến sai lệch nghĩa vụ thuế.