Công văn 1238/TCHQ-GSQL được ban hành bởi Tổng cục Hải quan nhằm hướng dẫn và tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến công tác quản lý hải quan đối với hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất. Nội dung trọng tâm của văn bản hướng tới việc chuẩn hóa quy trình giám sát, kiểm tra và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với các loại hình hàng hóa này.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các Cục Hải quan tỉnh, thành phố, các Chi cục Hải quan trực thuộc và các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp tham gia vào hoạt động nhập khẩu nguyên liệu, vật tư để gia công, sản xuất hàng hóa xuất khẩu hoặc hoạt động trong các khu chế xuất, doanh nghiệp chế xuất.

Nội dung cốt lõi về quản lý hàng gia công

1. Quy định chung về quản lý và giám sát hải quan đối với hàng gia công

• Xác định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc theo dõi, giám sát toàn bộ chuỗi cung ứng từ khâu nhập khẩu nguyên liệu, vật tư, quá trình sản xuất cho đến khi xuất khẩu sản phẩm cuối cùng.
• Yêu cầu doanh nghiệp phải thiết lập hệ thống sổ sách kế toán, quản lý lượng tồn kho nguyên liệu, vật tư chi tiết theo từng mã hàng và sẵn sàng cung cấp số liệu khi cơ quan hải quan yêu cầu kiểm tra.
• Nhấn mạnh việc thực hiện báo cáo quyết toán định kỳ hàng năm về tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để đảm bảo tính minh bạch và khớp đúng giữa số liệu hải quan và số liệu kế toán của doanh nghiệp.

2. Thủ tục thông báo cơ sở sản xuất và hợp đồng gia công

• Doanh nghiệp có nghĩa vụ thông báo thông tin về cơ sở sản xuất, nơi lưu giữ nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị phục vụ cho hoạt động gia công trước khi tiến hành nhập khẩu lô hàng đầu tiên.
• Quy định chi tiết về quy trình tiếp nhận, kiểm tra thông tin thông báo của doanh nghiệp trên hệ thống dữ liệu điện tử của ngành hải quan.
• Hướng dẫn xử lý các trường hợp doanh nghiệp thay đổi địa điểm sản xuất, bổ sung cơ sở lưu giữ hoặc thuê gia công lại nhằm đảm bảo công tác giám sát liên tục, không bị gián đoạn.

3. Công tác kiểm tra cơ sở sản xuất và năng lực gia công

• Xác định các tiêu chí và trường hợp cụ thể mà cơ quan hải quan phải tiến hành kiểm tra thực tế tại cơ sở sản xuất của doanh nghiệp, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp mới thành lập hoặc có dấu hiệu rủi ro cao.
• Nội dung kiểm tra tập trung vào việc xác minh quyền sử dụng hợp pháp đối với nhà xưởng, tính đồng bộ và công suất của máy móc, thiết bị, cũng như quy mô nhân lực thực tế có đáp ứng được hợp đồng gia công đã ký kết hay không.
• Quy định về việc lập biên bản kiểm tra và xử lý kết quả kiểm tra, làm cơ sở để chấp thuận hoặc từ chối cho phép doanh nghiệp tiếp tục thực hiện loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu.

4. Giám sát quá trình giao nhận, xử lý phế liệu và chuyển đổi mục đích sử dụng

• Hướng dẫn chi tiết thủ tục hải quan đối với hoạt động gia công chuyển tiếp, giao nhận sản phẩm gia công giữa các hợp đồng trong nước theo chỉ định của thương nhân nước ngoài.
• Quy định nghiêm ngặt về việc quản lý, tiêu hủy hoặc chuyển mục đích sử dụng đối với nguyên liệu, vật tư dư thừa, phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất, đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.
• Biện pháp xử lý đối với các trường hợp doanh nghiệp tự ý tẩu tán nguyên liệu nhập khẩu miễn thuế ra thị trường nội địa mà không khai báo hải quan.

Hiệu lực thi hành

Công văn 1238/TCHQ-GSQL có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay kể từ ngày ban hành. Các đơn vị hải quan địa phương có trách nhiệm phổ biến, quán triệt đến từng cán bộ công chức và thông báo rộng rãi cho cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn quản lý để nghiêm túc triển khai thực hiện.