Công văn 1195/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực hiện Thông tư số 09/2008/TT-BXD. Đây là chính sách đặc thù giải quyết việc điều chỉnh giá vật liệu xây dựng do biến động giá lớn ngoài kiểm soát, ảnh hưởng trực tiếp đến các hợp đồng xây dựng đang triển khai.

1. Đối tượng và phạm vi áp dụng hướng dẫn

Công văn làm rõ các trường hợp được áp dụng điều chỉnh giá theo Thông tư 09/2008/TT-BXD, bao gồm:

• Các hợp đồng xây dựng thực hiện theo hình thức giá trọn gói hoặc hình thức giá đơn giá cố định.
• Các gói thầu đang triển khai thực hiện dở dang có khối lượng thi công bị ảnh hưởng bởi sự tăng giá đột biến của các loại vật liệu xây dựng chủ yếu như sắt, thép, xi măng, cát, đá, sỏi, nhựa đường, xăng dầu.
• Áp dụng đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, và vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước.

2. Phương pháp xác định và điều chỉnh chi phí vật liệu

Văn bản hướng dẫn chi tiết cách thức tính toán phần chênh lệch giá vật liệu để bổ sung vào hợp đồng:

• Xác định thời điểm biến động giá: Thời điểm tính toán điều chỉnh là thời điểm nghiệm thu khối lượng hoàn thành thực tế, phù hợp với tiến độ thi công được duyệt hoặc tiến độ thực tế được chủ đầu tư chấp thuận.
• Công thức tính toán chênh lệch: Dựa trên cơ sở so sánh giữa giá vật liệu tại thời điểm điều chỉnh (do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố hoặc theo hóa đơn chứng từ hợp lệ) với giá vật liệu trong hợp đồng hoặc giá vật liệu tại thời điểm trúng thầu.
• Xử lý đối với các loại vật liệu không có trong công bố giá của địa phương: Chủ đầu tư và nhà thầu căn cứ vào hóa đơn, chứng từ thực tế mua bán hợp pháp, phù hợp với giá thị trường tại khu vực xây dựng công trình để làm cơ sở tính toán.

3. Quy trình lập, thẩm định và phê duyệt dự toán bổ sung

Để đảm bảo tính pháp lý và minh bạch, Công văn 1195/BXD-KTXD quy định rõ quy trình thực hiện:

• Nhà thầu có trách nhiệm lập bảng tính toán giá trị điều chỉnh (dự toán bổ sung) gửi chủ đầu tư.
• Chủ đầu tư tổ chức thẩm định, phê duyệt dự toán bổ sung hoặc trình cấp có thẩm quyền phê duyệt nếu vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt trước đó.
• Trường hợp việc điều chỉnh giá làm vượt tổng mức đầu tư, chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, quyết định trước khi ký phụ lục hợp đồng bổ sung.

4. Trách nhiệm của các bên liên quan

Văn bản nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của từng chủ thể trong quá trình áp dụng:

• Chủ đầu tư: Chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của khối lượng được điều chỉnh, kiểm tra tính hợp pháp của các hóa đơn, chứng từ và phê duyệt kịp thời để không làm gián đoạn tiến độ thi công.
• Nhà thầu xây dựng: Cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc, giá cả vật liệu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của các số liệu cung cấp.
• Các Sở Xây dựng địa phương: Kịp thời công bố chỉ số giá xây dựng, giá vật liệu xây dựng theo tháng hoặc quý để làm cơ sở cho việc điều chỉnh.