Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 366:2006 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng, hướng dẫn chi tiết về công tác khảo sát địa chất công trình tại các khu vực có hiện tượng Karst. Việc khảo sát địa chất trong vùng Karst đòi hỏi tính đặc thù cao do tính chất phức tạp, bất dị thường của các hang rỗng ngầm, sụt lún đất và các dòng chảy ngầm ngắt quãng. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và chỉ dẫn phương pháp thực hiện công tác khảo sát địa chất công trình phục vụ cho việc thiết kế, thi công các loại công trình xây dựng trong vùng có hoạt động Karst phát triển. Cụ thể bao gồm:

• Áp dụng cho tất cả các giai đoạn khảo sát từ khảo sát sơ bộ, khảo sát chi tiết đến khảo sát phục vụ cho giai đoạn thi công và giám sát biến dạng công trình.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi và các công trình hạ tầng kỹ thuật khác được xây dựng trên nền đất đá Karst hoặc có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi hiện tượng sụt lún Karst.
• Tiêu chuẩn này là cơ sở pháp lý kỹ thuật để các tổ chức tư vấn khảo sát, thiết kế và chủ đầu tư lập phương án, thực hiện và nghiệm thu báo cáo kết quả khảo sát địa chất công trình.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn kỹ thuật

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách đồng bộ và chính xác, người sử dụng cần kết hợp viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia và tiêu chuẩn ngành liên quan hiện hành. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về khảo sát địa chất công trình cho xây dựng nói chung (TCVN 4419:1987 hoặc các tiêu chuẩn thay thế tương đương).
• Các tiêu chuẩn về phương pháp khoan khảo sát địa chất, lấy mẫu đất đá, thí nghiệm hiện trường (như thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn SPT, thí nghiệm nén tĩnh, thí nghiệm đổ nước hố khoan).
• Các tiêu chuẩn về thí nghiệm cơ lý đất đá trong phòng thí nghiệm và các tiêu chuẩn về khảo sát địa vật lý (đo điện, đo địa chấn phản xạ hoặc khúc xạ).

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa chuyên ngành

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn xác nhằm thống nhất cách hiểu và sử dụng trong suốt quá trình khảo sát và lập báo cáo:

• Karst (Hiện tượng Karst): Là quá trình hòa tan và rửa lũa các đá dễ hòa tan (như đá vôi, đá dolomite, thạch cao, muối mỏ) do tác động của nước tự nhiên, tạo nên các dạng địa hình đặc trưng trên bề mặt và các hang rỗng, hệ thống kênh dẫn ngầm dưới lòng đất.
• Hang Karst (Karst cave): Các khoảng trống, hang rỗng được hình thành trong lòng khối đá do quá trình hòa tan Karst. Hang Karst có thể chứa đầy nước, bùn, đất sét hoặc rỗng hoàn toàn.
• Sụt lún Karst (Karst sinkhole): Hiện tượng sụt lún bề mặt đất do sự sụp đổ trần hang Karst hoặc do quá trình xói ngầm, trôi đất phủ trên bề mặt vào các khe nứt, hang rỗng phía dưới.
• Đá Karst hóa (Karstified rock): Khối đá bị nứt nẻ mạnh và có các biểu hiện của quá trình hòa tan, tạo thành các khe nứt mở rộng, các hốc nhỏ hoặc hang động lớn.

Điều 4: Các quy định chung trong khảo sát địa chất vùng Karst

Đây là điều khoản nền tảng định hình toàn bộ quy trình và phương pháp luận khảo sát, yêu cầu các đơn vị thực hiện phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Tính phức tạp và dị thường: Khảo sát địa chất trong vùng Karst phải được coi là công tác đặc biệt phức tạp do tính chất không đồng nhất cực kỳ lớn của nền đất đá. Khoảng cách giữa các điểm khảo sát phải được thu hẹp và linh hoạt thay đổi tùy theo mức độ Karst hóa thực tế tại hiện trường.
• Kết hợp đa phương pháp: Nghiêm cấm việc chỉ sử dụng đơn lẻ một phương pháp khoan khảo sát. Quy trình bắt buộc phải kết hợp đồng bộ giữa: Khảo sát địa chất trực quan, đo vẽ bản đồ địa chất công trình, khảo sát địa vật lý (để phát hiện nhanh các dị thường hang rỗng), khoan kiểm chứng, thí nghiệm hiện trường và thí nghiệm trong phòng.
• Xác định các thông số cốt lõi: Công tác khảo sát phải làm rõ được chiều sâu phân bố đá gốc, mức độ nứt nẻ và Karst hóa của đá, kích thước và vị trí các hang rỗng ngầm, đặc điểm của lớp đất phủ (đặc biệt là nguy cơ xói ngầm), và chế độ thủy văn nước ngầm trong vùng Karst.
• Yêu cầu về an toàn và bảo vệ môi trường: Quá trình khoan và thí nghiệm không được làm kích động hoặc đẩy nhanh quá trình sụt lún, không làm ô nhiễm nguồn nước ngầm chảy qua các hệ thống hang động Karst.